Zorunlu ‘yük paylaşımı stratejisi’

ABD'nin Irak'tan dün itibarıyla tamamen çekildiği bildirildi. Bu gelişme, 23 yıl süren işgalin ve 35 yıllık Ortadoğu stratejisinin sonu olarak yorumlanıyor. 1 Ekim tarihi Irak'ta "Egemenlik Bayramı" olarak ilan edildi. Uzmanlar, bu çekilmenin ABD'nin küresel stratejisindeki bir gerileme sürecinin sonucu olduğunu belirtiyor.

Obama yönetiminden bu yana ABD'nin Afganistan ve Irak'taki işgalleri sonlandırma ve askeri güçlerini azaltma kararı aldığı, bu politikanın farklı yönetimlerce sürdürüldüğü ifade ediliyor. Bu durum, ABD'nin "Büyük Ortadoğu"dan çekilmesi ve "Donroe Doktrini" ile birlikte değerlendiriliyor. Bu doktrin, ABD'nin Batı Yarımküre'ye odaklanarak Avrupa ve Ortadoğu'daki yükünü müttefiklerine paylaştırmayı ve azalan kuvvetini Pasifik'te Çin'i çevrelemekte kullanmayı amaçlıyor.

ABD'nin çekilme kararının, keyfi bir strateji değişikliği değil, ekonomik kapasitesinin birkaç cephede birden büyük askeri varlık bulundurmaya yetmemesinden kaynaklanan "zorunlu" bir sonuç olduğu vurgulanıyor. Emperyalist güçlerin ancak zayıfladıklarında geri çekilebileceği belirtiliyor. Bu süreç, Çin'in ABD ile makası kapatması ve küresel dengenin "çok merkezli dünya"ya doğru kaymasıyla uyumlu olarak görülüyor.

Ancak ABD'nin bölgeden tamamen çekilmediği, petrodolar sistemi ve İsrail'in güvenliği nedeniyle bir ölçüde varlığını sürdürmek isteyebileceği öngörülüyor. Bu aşamada önemli olanın ABD askeri varlığının bölgenin derinliklerinden Körfez'e doğru daralması olduğu ifade ediliyor. Gelecekte, çok merkezli dünyanın inşasıyla paralel olarak Amerikan güvenlik mimarisinin çözülmesi ve bölgede yeni bir güvenlik mimarisinin inşa edilmesiyle tam bir çekilme yaşanabileceği belirtiliyor. Bu bağlamda, ABD'nin yük paylaşımı stratejisinin bölge ülkeleri için bir fırsat mı yoksa zorluk mu teşkil edeceği sorusu önem kazanıyor.