Hürmüz’den sonra Babülmendep krizi: ‘Çözülse dahi dizel şokunu atlatmak kolay değil’
İran destekli Husilerin Babülmendep Boğazı'ndaki artan kontrolü, küresel ticaretin yaklaşık yüzde 10'unu oluşturan enerji sevkiyatını sekteye uğrattı. TEPAV Enerji Direktörü Dr. Mühdan Sağlam, bu durumun Hürmüz Boğazı kriziyle birleşerek ciddi bir darboğaz oluşturduğunu belirtti. Babülmendep, günde 10-12 milyon varil petrolün geçtiği ve Süveyş üzerinden Avrupa'ya akış sağlayan önemli bir rota.
Husilerin 2023'te İsrail bandıralı gemilere yönelik ilk müdahalesinin ardından Babülmendep'ten geçen gemi sayısı yarıya düşmüştü. Son olarak Suudi Arabistan'ın hedef alınması ve sigorta firmalarının bu ülkeye uğrayan gemilere sigorta yapmayı reddetmesiyle durum daha da kötüleşti. Yanbu hattının da hedef alınması, Suudi Arabistan'ın Avrupa'ya petrol akışında ciddi sorunlara yol açtı. Bu hat, Sumed boru hattı ve Süveyş Kanalı üzerinden Akdeniz'e ulaşımı sağlıyordu.
Sağlam, Babülmendep'in kapalı olması ve hattın hasar görmesi nedeniyle Süveyş ve Sumed hatları üzerinden yapılacak akışın sadece mevcut stoklarla sınırlı olduğunu ve bu stoğun yaklaşık bir haftada tükeneceğini tahmin ettiklerini söyledi. Bu durum, küresel petrol piyasalarında ve finansal piyasalarda ciddi bir baskı oluşturuyor. Gemilerin navlun ücretleri 1 milyon dolara kadar çıkarken, personel bulma ve sigorta maliyetlerinde de büyük artışlar yaşanıyor.
Bu krizin, Rusya-Ukrayna savaşı ve Rusya petrol altyapısına yönelik saldırılarla birleştiğinde, dünyada dizel şokuna neden olduğunu vurgulayan Sağlam, ham petrol bulunsa bile dizele dönüştürme sürecindeki kayıpların rafineri marjlarını artırdığını belirtti. Bu durum, yüksek petrol fiyatlarının yanı sıra küresel ekonomiyi genel olarak baskılıyor. Fiziksel şoka çözüm bulunmadan finansal piyasaların rahatlaması beklenmiyor.
Sağlam, Babülmendep'in açılması durumunda bile Hürmüz ve Karadeniz'deki mevcut durumun devam etmesi halinde, dünyanın dizel şokuna bir çözüm üretmesinin zor olduğunu ifade etti. Avrupa'da dizel fiyatlarının 2,5 euroya kadar yükseldiğini ve Türkiye'de de zamların sürdüğünü belirten Sağlam, ham petrol fiyatlarının 135-140 dolar seviyelerine ulaşmaya başladığını ve sistemin fiziksel şokunun genel ekonomiye yayıldığını sözlerine ekledi.
Konu Hakkında
Babülmendep Boğazı, Yemen ile Cibuti ve Eritre arasında yer alan, Kızıldeniz ile Aden Körfezi'ni birbirine bağlayan stratejik bir su yoludur. Küresel deniz ticaretinin yaklaşık %10'u, özellikle de Ortadoğu'dan Avrupa ve Asya'ya yapılan petrol ve doğalgaz sevkiyatı bu boğaz üzerinden gerçekleşir. Son yıllarda Yemen'deki çatışmalar ve İran destekli Husilerin bölgedeki faaliyetleri, bu hayati su yolunun güvenliğini tehdit etmektedir. 2023'ten bu yana Husiler, İsrail ile bağlantılı gemilere yönelik saldırılar düzenleyerek küresel deniz ticaretini aksatmış, bu durum da petrol fiyatlarında ve navlun maliyetlerinde artışa neden olmuştur. Bu kriz, küresel enerji arz güvenliği ve ekonomik istikrar açısından büyük önem taşımaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Babülmendep Boğazı neden bu kadar önemli? +
Husilerin Babülmendep'teki eylemleri ne gibi sonuçlar doğuruyor? +
Hürmüz Boğazı kriziyle Babülmendep krizi arasındaki bağlantı nedir? +
Bu krizin küresel ekonomiye etkisi ne olacak? +
Son dakikayı kaçırma!
Haberin tamamlayıcısı: Telegram kanalımızdan anlık bildirim, sosyal medyadan gün boyu özetler.
