673 milyon insan yetersiz besleniyor, 1 milyardan fazlası obeziteyle yaşıyor

Dünya Doğayı Koruma Vakfı (WWF) tarafından yayımlanan 'Umut Bilimi' başlıklı '2026 Yaşayan Gezegen Raporu', küresel gıda sisteminin hem doğa hem de insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerini çarpıcı verilerle ortaya koydu. Rapora göre, mevcut gıda üretim ve tüketim modelleri, biyolojik çeşitlilik kaybının önde gelen nedenlerinden biri olurken, aynı zamanda insanların yeterli ve sağlıklı beslenmesini sağlama konusunda da ciddi yetersizlikler barındırıyor.

Raporda, tarım sektörünün yaşam alanlarının kaybı ve tahribatındaki birincil etken olduğu, biyoçeşitliliğin azalmasında da başrolü oynadığı belirtildi. Gıda ve tarım sisteminin, doğal kaynakların aşırı tüketiminde önemli bir paya sahip olmasının yanı sıra, sera gazı emisyonlarının önemli bir kaynağını oluşturduğu da vurgulandı. Bu sistemin, beslenmeyle ilişkili kronik hastalıkların yaygınlaşmasına da zemin hazırladığı ifade edildi.

Raporda sunulan istatistikler endişe verici: Dünya genelinde 673 milyondan fazla insan yetersiz beslenmeyle mücadele ederken, 1 milyardan fazla insan ise obezite sorunuyla karşı karşıya. Bu durum, gıda sisteminde köklü bir dönüşümün kaçınılmaz olduğunu gösteriyor. Üretimden tüketim alışkanlıklarına kadar her alanda değişiklikler yapılması gerektiği belirtildi.

Bu dönüşümün bir parçası olarak, doğaya zarar vermeyen üretim yöntemlerinin yaygınlaştırılması, sağlıklı ve sürdürülebilir beslenme biçimlerinin teşvik edilmesi ve gıda kaybı ile israfının azaltılması gibi adımlar öncelikli olarak atılması gerekenler arasında sayıldı. Çevreye zarar veren tarım uygulamalarına verilen yıllık 470 milyar dolarlık küresel sübvansiyonların bir kısmının sürdürülebilir projelere yönlendirilmesi, dönüşüm sürecini hızlandırabilir. Ekosistemleri koruyan üretim yöntemleriyle gıdaya istikrarlı talep yaratmak amacıyla kamu alımlarının düzenlenmesi ve bu yöntemlere geçen çiftçilere finansman, teknik destek ve pazar erişimi sağlanması da öneriler arasında yer aldı.

Raporda ayrıca, bu büyük dönüşümün maliyet ve faydalarının adil bir şekilde paylaşılması gerektiğine dikkat çekildi. Küçük ölçekli çiftçilerin ve gıda fiyatlarındaki artıştan ilk etkilenecek dar gelirli hanelerin karar alma süreçlerinde söz sahibi olması gerektiği vurgulandı. Gıda sisteminde olumlu değişimlerin ilk sinyallerinin alındığı ancak 2030 yılına kadar biyoçeşitlilik kaybını durdurma ve tersine çevirme hedefine ulaşmak için bu değişimin hızlandırılması gerektiği kaydedildi.