Ukrayna’ya mühimmat satışı ‘beceriksizlik’ sonucu afişe olmuş
Türkiye'nin Ukrayna'ya Amerikan menşeli ağır mühimmat satışı, ABD Kongresi'nin tutanaklarına yansıyarak kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Bu durum, Rusya Dışişleri Bakanlığı'nın sert tepkisini çekerek Türkiye'den açıklama talebinde bulunulmasına neden oldu. Rusya Dışişleri Sözcüsü Mariya Zaharova, olayın ikili ilişkilere zarar verdiğini belirterek, satışın durdurulması çağrısı yaptı.
Edinilen bilgilere göre, ABD Silah İhracatı Kontrol Yasası'nın 36(c) maddesi, belirli bir fiyat limitini aşan satışların Kongre'ye bildirilmesini zorunlu kılıyor. Limit altındaki satışlar ise ABD hükümeti tarafından doğrudan onaylanabiliyor ve kamuoyuna duyurulmadan ilerleyebiliyor. Normalde, "tartışmalı" olabilecek satışlar, limitin altında tutularak veya parçalara ayrılarak Kongre'ye bildirilmeden gerçekleştirilebiliyor. Ancak bu mühimmat satışı sürecinde, satılacak tüm parçaların iki ayrı bildirimle sunulması sonucu her iki bildirim de limiti aşmış ve satışın kamuoyuna "afişe" olmasına yol açmış. Bu durumun arkasında "beceriksizlik" olduğu iddia ediliyor.
Kongre bildiriminde, söz konusu satışta Türkiye'den ARCA şirketi ile Milli Savunma Bakanlığı'na bağlı MKE ve ASFAT şirketlerinin rol alacağı belirtilmişti. Ancak yaşanan bu gelişmenin sorumlusunun hangi kurum olduğu konusunda soru işaretleri bulunuyor. Satış girişimi ilk kamuoyuna yansıdığında, bazı resmi kaynaklar MKE ve ASFAT'ın bu satışla bir ilgisi olmadığını belirtmişti.
Kongre tutanaklarına göre, satış izni için gerekli bildirim 3 Ağustos'ta yapılmıştı. Yasanın 36(c) maddesine göre tanınan 15 günlük itiraz süresi dolmuş ve Kongre'ye herhangi bir itiraz ulaşmamış. Ukrayna'nın Ankara Büyükelçisi Nariman Celal ise geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamada, satışa ilişkin müzakerelerin devam ettiğini ifade etmişti.
Konu Hakkında
Bu olay, Türkiye'nin Ukrayna'ya yönelik askeri desteğinin uluslararası arenadaki hassasiyetini bir kez daha gözler önüne serdi. ABD'nin silah satışlarında uyguladığı katı kurallar ve Kongre'nin bilgilendirilme zorunluluğu, bu türden hassas transferlerin ne kadar dikkatli yürütülmesi gerektiğini ortaya koyuyor. "Beceriksizlik" iddiaları, hem Türkiye'deki ilgili savunma şirketlerinin hem de ABD'deki onay süreçlerinin sorgulanmasına neden oluyor. Rusya'nın gösterdiği sert tepki ise, Ukrayna'ya yapılan her türlü askeri yardımın bölgesel gerilimleri nasıl tırmandırabileceği konusunda önemli bir gösterge niteliği taşıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
ABD Silah İhracatı Kontrol Yasası'nın 36(c) maddesi neyi düzenliyor? +
Türkiye'nin Ukrayna'ya mühimmat satışı neden gizli kalmalıydı? +
Rusya'nın tepkisi ne oldu? +
Bu satışta hangi Türk şirketleri rol alacaktı? +
Son dakikayı kaçırma!
Haberin tamamlayıcısı: Telegram kanalımızdan anlık bildirim, sosyal medyadan gün boyu özetler.
