Derin yoksulluk içinde yaşayan aileler çocuklarına okul hazırlığı yapamıyor

Derin yoksulluk içinde yaşayan aileler, yeni eğitim öğretim yılı öncesinde çocukları için okul hazırlıkları yapamıyor. Kırtasiye malzemelerinin temin edilememesi veya gecikmesi nedeniyle derslerinden geri kalan çocukların sayısında artış gözleniyor. Bazı öğrenciler, malzemeleri tam olan akranlarının yanında kendilerini kötü hissederken, hatta okula poşetle gitmek zorunda kalıyorlar. Yoksulluk, çocukların eğitimden uzaklaşmasının en önemli nedenlerinden biri olarak öne çıkıyor.

“Okul Kırtasiyesi İçin Dayanışma” kampanyasını başlatan Derin Yoksulluk Ağı Araştırma ve Savunma Koordinatörü Önder Uçar, derin yoksulluğun çocukların eğitim yaşamlarını nasıl etkilediğini değerlendirdi. Uçar'a göre, yoksulluk yalnızca gelir yetersizliğiyle sınırlı değil; bir hanenin gıda, barınma, sağlık, eğitim, enerji ve ulaşım gibi temel ihtiyaçlarını düzenli ve yeterli biçimde karşılayamaması durumunu ifade ediyor. Bu yoksunlukların zamanla birbirini besleyerek kalıcı hale gelmesi, eğitim hakkına erişimi de olumsuz etkiliyor. Çocuğun okula kayıtlı olması, eğitim hakkına fiilen ve eşit biçimde erişebildiği anlamına gelmiyor.

Derin Yoksulluk Ağı'nın 141 kayıtlı haneyi takip ettiği belirtilirken, bu hanelerde karşılaşılan durumların yoksulluğun çocukların eğitim hayatındaki somut etkilerini gözler önüne serdiği vurgulandı. Uçar, okula gitmenin giderek daha fazla maliyet yarattığını ve hane halkının kira, faturalar ve gıda gibi temel giderler arasında seçim yapmak zorunda kaldığında eğitim giderlerinin ertelenebilen harcamalar arasına girdiğini belirtti. Çocuğun okul malzemelerinin eksiksiz olması ve okul içi faaliyetlere maddi nedenlerle katılamaması, akademik süreci ve çocuğun okul aidiyetini olumsuz etkiliyor.

Saha çalışmalarında eğitimden kopuşun yoksullukla doğrudan ilişkili olduğu gözlemlendi. Son iki yılda 27 çocuğun okulu bıraktığı ve bunlardan 16'sının çalışmak için eğitimden ayrıldığı belirtildi. Uçar, bir çocuğun devamsızlığının nedenlerinin sadece okul odaklı değil; çalışma durumu, evdeki bakım sorumlulukları, ulaşım, beslenme ve ailedeki ekonomik kriz gibi çok boyutlu faktörlerle ele alınması gerektiğini vurguladı. Aynı hanelerdeki beslenme zorlukları, kira ödeme güçlükleri, sık taşınmalar, ilaç temini için borçlanmalar gibi sorunlar da eğitim verisi olarak değerlendiriliyor. Açlık, barınma güvencesizliği, sağlık hizmetine erişememe ve sürekli ekonomik kriz, çocuğun okula devamını, öğrenme kapasitesini ve okulda kendini güvende hissetmesini doğrudan etkiliyor. Okula kayıtlı olmakla eğitim hakkına eşit erişim aynı şey değil; çocuğun okula aç gidip gitmediği, okul malzemelerine sahip olup olmadığı gibi faktörler de eğitim hakkının parçasıdır.