Zihinsel gelişimi ve ruh sağlığını tehdit ediyor: Ekran bağımlısı gençlerde 'gece kaydırması' tehlikesi

Dijital çağın getirdiği teknoloji bağımlılığı, özellikle gençlerin uyku düzenini ve zihinsel sağlığını ciddi şekilde tehdit ediyor. Amerika Birleşik Devletleri'nde yapılan bir araştırma, ergenlerin yarısından fazlasının okul gecelerinde saat 22.00 ile 06.00 arasında akıllı telefon ekranlarına bağlı kaldığını ortaya koydu.

Uzmanlar tarafından "doomscrolling" olarak adlandırılan bu durum, yani gece geç saatlerde sosyal medyada olumsuz haber ve içerikleri sürekli kaydırma alışkanlığı, ergenlik çağındaki beyin gelişimini olumsuz yönde etkiliyor. Amerikan Pediatri Akademisi ve Amerikan Uyku Tıbbı Akademisi, gelişim çağındaki gençlerin her gece kesintisiz 8 ila 10 saat uyuması gerektiğini vurgularken, gece yarısı ile 04.00 arasında aktif telefon kullanan gençlerde bilişsel işlevlerde gerileme ve okul başarısında düşüş gözlemlendiği belirtiliyor.

Brown Üniversitesi'nden Dr. Mary A. Carskadon, uykusuzluğun gençler üzerindeki yıkıcı etkilerine dikkat çekiyor. Yetersiz uykunun, gün içinde öğrenilen bilgilerin hafızaya kaydedilmesini zorlaştırdığını belirten Carskadon, uyku yoksunluğu çeken ergenlerin daha sinirli, öfkeli, anksiyeteye yatkın ve duygusal kontrol mekanizmaları zayıf bireyler haline geldiğini vurguluyor. Uzun süreli uyku bozukluklarının depresyon, kendine zarar verme eğilimi ve intihar düşüncelerini tetikleyebileceği uyarısı yapılıyor.

Araştırmanın liderlerinden Dr. Jason M. Nagata, gençlerin gece saatlerinde zamanlarının büyük kısmını YouTube, Instagram ve TikTok gibi uygulamalarda geçirdiğini belirtiyor. Gece boyunca gelen bildirim ve mesajların uykuyu böldüğünü, ekrandan yayılan mavi ışığın ve yüksek uyarıcı içeriklerin melatonin dengesini bozarak uykuya dalmayı zorlaştırdığını ifade ediyor. Uzmanlar, bu dijital bağımlılıkla mücadelenin ebeveynlerin de rol model olmasıyla desteklenmesi gerektiğini vurguluyor.