Ben unutmadım. Ya siz?

Bugün 2 Temmuz. Aklımdaki soru şu: “Madımak gerçekten 2 Temmuz 1993’te mi kaldı?”

Bence hayır. Madımak, yalnızca bir otelin, içindekilerle birlikte yakılması değildi. Bir düşüncenin yakılmak istenmesiydi. Laikliğin, sanatın, bilimin, mizahın, sazın, şiirin, tiyatronun, kitabın, yaratıcılığın ateşe verilmesiydi.

Sivas’ta Madımak Oteli’nde önce insanlar yakılmadı. Önce karanlığın, yobazlığın, gericiliğin, kötülüğün, şiddetin emrindeki piyonlar hazırlandı, kışkırtıldı. Önce tiyatro yakıldı, kitaplar yakıldı. Önce Pir Sultan ’ın heykeli parçalandı. Çünkü karanlık, önce düşünceden korkar. Sonra düşünceyi üreten insandan... Çünkü bütün karanlık rejimler önce kültüre saldırır. Önce kitabı yakar. Sonra insanı.

Bugün hâlâ kitaplar hedef gösteriliyor. Sanatçılar, örneğin Deniz Göktaş susturulmaya çalışılıyor. Hâlâ oyunlar, skeçler, konser yasaklanıyor. Öğretmenler, akademisyenler, gazeteciler, yazarlar baskı görüyor. Laiklik kemiriliyor.

Madımak, bir zihniyettir. O zihniyet her fırsatta yeniden alev almaya çalışır. Bizim görevimiz ise yalnız ölenleri anmak değil, o ateşin yeniden yakılmasına izin vermemektir.

Bugün 20 yaşındaki gençlerin büyük bölümü Madımak’ı bilmiyor. Onlara sesleniyorum:

“Bu ülkenin geleceğini kuracak gençler... Bilin ki Madımak yalnız geçmiş değildir. Demokrasi, laiklik, ifade ve düşünce özgürlüğü, sanat özgürlüğü, her gün yeniden savunulmadığında tarih kendini tekrar eder.”

Otuz üç yıl geçti. Yangın söndü deniyor. Oysa yangın otelde değildi ki... Yangın insan vicdanındaydı.

Vicdandaki yangın hâlâ sürüyor. Çünkü adalet tamamlanmadı. Çünkü hesaplaşma tamamlanmadı. Çünkü bu ülke hâlâ karanlıkla aydınlık arasında seçim yapmaya zorlanıyor.

Her 2 Temmuz’da aynı isimleri anıyoruz. Belki artık isimleri anmanın yanına bir sorumluluk daha eklemeliyiz: Laikliği korumak. Birbirimizin yaşam hakkını korumak. Kitabı korumak. Sanatı korumak. Çünkü Madımak’ta yakılmak istenen birlikte yaşama umuduydu. O umut ancak biz sahip çıkarsak yaşayacak.

Benim içimdeki Madımak yangını hâlâ devam ediyor. Yalnız benim değil; o günü yaşayan, izleyen, duruşmaları izleyen; adaletin nasıl geciktirildiğini gören herkesin içinde o yangın sürüyor.

Yıllarca katillerin yargılandığı duruşma salonlarında bulundum. Yargıçların kürsülerin arkasına saklanmasını, sanık yakınlarınca mahkeme salonunun terörize edildiğini, Cumhuriyeti tehdit edenleri, “Cumhuriyet Sivas’ta kuruldu. Sivas’ta sonlanacak” sloganlarının alkışlandığını gördüm.

Ben unutmadım! Unutmayacağım. Madımak bir “öfke patlaması” değildi. Saatlerce süren, sloganları olan, hedefi belirlenmiş, güvenlik güçlerinin seyirci kaldığı örgütlü bir linçti.

“Galeyana geldiler” sözü, yıllardır bu katliamı hafifletmek için kullanıldı. Oysa o duruşmaları izleyenler olarak bunun nasıl adım adım cezasızlığa dönüştürüldüğüne tanıklık ettik.

O gün öldürülenler rastgele insanlar değildi. Ortak özelliklerinin altını çizmeliyim: Onlar ki... Düşünüyorlardı. Üretiyorlardı. Şiir yazıyorlardı. Türkü söylüyorlardı. Tiyatro yapıyorlardı. Bilimi, halk kültürünü, folkloru yaşatıyorlardı. Farklı olma hakkını savunuyorlardı. Yani ateşe verilen, Türkiye’nin kültürel belleğiydi, Cumhuriyet ilkeleriydi.

Eleştirmen, araştırmacı, yazar Asım Bezirci. Felsefeci ve şair Metin Altıok. Şiirlerini paylaştığım şair Behçet Aysan. Şair ve yayıncı Uğur Kaynar. Halk ozanı Nesimi Çimen. Halk müziği sanatçısı ve araştırmacısı Hasret Gültekin, Muhlis Akarsu.

Karikatürist Asaf Koçak, grafik sanatçısı Ahmet Özyurt. Folklorcu kardeşler Menekşe Kaya ve Koray Kaya. Abla 17, küçük kardeş 12 yaşındaydı... Ve “Sivas acısına” ancak iki yıl dayanabilen Aziz Nesin... Hepsi dostumdu. Hepsi aydındı.

Gençler lütfen Madımak Katliamı Hafıza Merkezi dijital kütüphane sitesine girip tüm ayrıntıları görün, tanıyın, öğrenin, bilin!

Çünkü... Çünkü... Madımak’ı anmak, yalnız ölenleri anmak değildir; Madımak’ı mümkün kılan zihniyetle yüzleşmektir.

İktisat, toplumsal ve insani (beşeri) bilimlerin doğal bilimlere en yakın olan, en gelişmiş dalıdır.

Cumhuriyet, devrimlerini ve değerlerini eğitim ile aktardığı için öğretmenleri yükseltme hamlesiyle doğdu.

İki nokta var, önce birincisi, sonra en kısa sürede bir yazımda da NATO’ya nasıl girdik veya sokulduk, bu kurtuluşu gerçekleştiren kadroların en büyük hatası mıydı ve Rusya tehdidi ne kadar ciddiydi yazısını ele alacağım.

Amerika’da başkanlar görevi devralırken hemen her zaman John Winthrop’un ünlü, “Yeni Kudüs”, “istisna ülke”, “aşikâr yazgı” (manifest destiny) vaazını (1630) anarlar.

Yakın tarihimizin pek çok karanlık yılı var.

Yapay zekâ (YZ), tıp uygulamasını ve halk sağlığı yönetimini kökten değiştirme gücüne sahip, kuşkusuz en güçlü devrimsel ve çağcıl araçlardan biri.

Anadolu Ajansı’na konuşan NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Ankara zirvesinde üç temel başlığın ele alınacağını açıkladı.

Tarihi günler, haftalar, hatta aylar yaşıyoruz.

Dünya Kupası’na erken vedanın ardından konuştuklarımıza bir bakın.

Emekçi ve emekli için yaşam, fiyat (gider) artışı ile ücret (gelir) artışı arasındaki dengede ya da ilişkide şekillenir.

Birçok yazar ve yayıncıyla birlikte İstanbul Büyükşehir Belediyesi davasını izlemek için Silivri’deydik.

Önceki akşam AKM’de İstanbul Müzik Festivali’nde (İKSV) kendimi iki ayrı Türkiye arasında gidip gelirken buldum.

Bir ülkede umudun tamamen kaybolup kaybolmadığını anlamak için gazetelerin manşetlerine değil, gençlerin gözlerine bakmak gerekir.

Hukukun bir gecede değiştiği, insanların sabaha karşı evlerinden alındığı, gençlerin umutlarının, emeklilerin yaşamlarının, kadınların güvenliğinin her gün biraz daha aşındığı bir ülkede yaşıyoruz. İyi sanat bize gerçeklikten kaçmayı değil, gerçekle yüzleşecek cesareti verir.

Bomboş bir sahne. Arkada fonda dev bir ay...