AKP’den ‘komik’ tavuk operasyonu savunması: ‘Gıda enflasyonunun sorumlusu biz değiliz’

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın beyaz et sektörüne yönelik başlattığı soruşturma siyasetin de gündemine oturdu. 12 Haziran’da İstanbul merkezli olmak üzere Ankara, Balıkesir, Bolu, Bursa, İzmir, Samsun ve Uşak'ta gerçekleştirilen eş zamanlı operasyonlarda aralarında şirket CEO'ları ve üst düzey yöneticilerin de bulunduğu 32 kişi hakkında gözaltı kararı verildi. Gözaltına alınan 29 kişi, ifadelerinin ardından yurt dışı çıkış yasağı şeklindeki adli kontrol tedbiriyle serbest bırakıldı. Soruşturma kapsamında Şenpiliç, Banvit, Erpiliç, Lezita, Keskinoğlu, Hastavuk, Bakpiliç, Bupiliç, Akpiliç, Aspiliç, Gedik Tavukçuluk, Orvital ve AY-Pİ Tavukçuluk olmak üzere sektörün önde gelen 13 firmasına denetim kayyumu atanırken, Adalet Bakanı Akın Gürlek söz konusu şirketlerin piyasa işleyişini bozarak haksız fiyat artışlarına ve tüketici mağduriyetine yol açtıklarının değerlendirildiğini açıkladı.

Operasyonun hemen ardından Rekabet Kurulu’nun aynı sektörde faaliyet gösteren 13 şirkete toplam 3,7 milyar liralık idari para cezası vermesi de dikkat çekti. Ancak soruşturmada yeni bir gelişme yaşandı. Denetim kayyumu atanan şirketlerden Gedik Piliç, Erpiliç, Keskinoğlu ve Lezita'nın yaptığı itirazlar mahkemeler tarafından kabul edildi. Böylece söz konusu firmalara yönelik uygulanan tedbir kararları kaldırılmaya başlandı.

Cumhuriyet'in edindiği bilgilere göre operasyonun ardından AKP kulislerinde dikkat çeken değerlendirmeler yapıldı. Parti kurmayları, uzun süredir iktidarın ekonomi politikaları nedeniyle eleştirildiği gıda enflasyonu tartışmalarında operasyonu siyasi bir argüman olarak kullanmaya başladı. AKP kaynakları, beyaz et sektörüne yönelik soruşturmanın “gıda fiyatlarındaki artışın asıl sorumlularını ortaya çıkardığını” savunarak şu değerlendirmeyi yaptı:

“Cumhurbaşkanımız Sayın Erdoğan vatandaşın geçim sıkıntısı konusunda düğmeye bastı. Fırsatçılara göz yumulmayacak. Bu operasyon gıda enflasyonunun hükümet politikalarından değil, piyasa aktörlerinden kaynaklandığını ortaya koydu. Vatandaş da bunu gördü.”

Parti kaynakları, soruşturmanın aynı zamanda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yakın çevresine veya iktidara yakın iş insanlarına ayrıcalık tanınmadığının göstergesi olduğunu ileri sürdü. AKP’li bir yönetici, “Erdoğan kendine yakın isimlere bile ayrıcalık tanımadı. İktidara geldiğimizden beri belli sermaye çevreleriyle mücadele ediyoruz. Kim olursa olsun vatandaşın cebine uzananın karşısında durulur” değerlendirmesini yaptı.

Ancak operasyonun kamuoyunda en çok tartışılan yönlerinden biri soruşturma kapsamına alınan şirketlerin siyasi bağlantıları oldu. Denetim kayyumu atanan şirketlerden biri olan Keskinoğlu Tavukçuluk’un sahibi Önder Matlı, AKP’nin 24. ve 25. dönem Bursa milletvekili olarak görev yaptı. Matlı’nın geçmişte AKP içerisinde üst düzey görevler üstlenmiş olması, operasyonun ardından “iktidar kendi çevresine de mi yöneldi?” tartışmalarını beraberinde getirdi. Sektörde faaliyet gösteren bazı diğer şirket sahiplerinin de uzun yıllardır iktidara yakın iş insanları arasında gösterilmesi, soruşturmanın siyasi boyutunu daha da görünür hale getirdi. Bu nedenle AKP kulislerinde özellikle “yakın isimlere ayrıcalık tanınmadığı” vurgusunun öne çıkarıldığı belirtiliyor.

Öte yandan AKP’nin “kararlılık” örneği olarak sunduğu operasyonun hukuki ayağında yaşanan gelişmeler de dikkat çekiyor. Soruşturma kapsamında haklarında denetim kayyumu kararı verilen Gedik Piliç, Erpiliç, Keskinoğlu ve Lezita’nın yaptığı itirazların mahkemelerce kabul edilmesi, operasyonun en sert tedbirlerinden biri olan kayyum uygulamasını tartışmalı hale getirdi. Muhalefet ise yıllardır yüksek enflasyon ve artan gıda fiyatlarının temel nedeninin ekonomi yönetimi olduğunu savunurken, iktidarın beyaz et operasyonu üzerinden sorumluluğu şirketlere yüklemeye çalıştığını vurguluyor.