Af beklentisine karşı yeni model: Yeniden suç işleyene eski ceza da dönecek

Meclis’in yaz tatiline girmesinden önce gündeme gelmesi beklenen infaz düzenlemesine ilişkin Ankara kulislerinde yeni değerlendirmeler yapılıyor. Uzun süredir kamuoyunda “af düzenlemesi” olarak tartışılan çalışmanın, klasik anlamda bir genel af ya da özel af niteliği taşımayacağı belirtiliyor. Edinilen bilgilere göre, ilk aşamada 12. Yargı Paketi içerisinde yer alması planlanan infaz düzenlemeleri daha sonra paketten çıkarıldı. Kulislerde konuşulan formüle göre düzenleme, belirli şartları taşıyan hükümlüler için bir defaya mahsus uygulanacak. Amaç ise cezaevlerindeki yoğunluğun azaltılması ve hükümlülere yeniden topluma kazandırılma fırsatı verilmesi olarak değerlendiriliyor. Ancak üzerinde çalışılan model, tahliye edilen kişilere koşulsuz bir serbestlik sağlamıyor. Düzenlemeden yararlanarak cezaevinden çıkan hükümlülerin yeniden suç işlememesi temel şart olarak öne çıkıyor.

Buna göre tahliye edilen bir kişinin ilerleyen süreçte yeniden suç işlemesi halinde yalnızca yeni suçundan aldığı ceza değil, daha önce infaz edilmeyen veya infazı yarım kalan cezası da yeniden gündeme gelecek. Başka bir ifadeyle düzenlemeden yararlanan hükümlüye bir anlamda “ikinci şans” verilecek ancak bu hakkın kötüye kullanılması halinde önceki cezanın sonuçları da ortadan kalkmış sayılmayacak. Örneğin bir yıllık hapis cezası bulunan ve düzenleme kapsamında tahliye edilen bir kişi, daha sonra yeni bir suçtan hüküm giyerse cezaevine döndüğünde hem yeni suçundan aldığı cezayı hem de önceki cezasına ilişkin yükümlülükleri yerine getirmek durumunda kalacak.

Bu nedenle hukuk çevrelerinde konuşulan modelin bir af düzenlemesinden çok, geçici ve şartlı bir infaz uygulaması niteliği taşıdığı değerlendiriliyor. Kaynaklar, çalışmanın “cezasızlık” algısı oluşturmayacak şekilde kurgulanmaya çalışıldığını belirtiyor. Düzenlemenin kapsamı, hangi suçları içerip içermeyeceği, kaç kişiyi etkileyeceği ve uygulanma şartları ise teklif metninin TBMM’ye sunulmasının ardından netlik kazanacak. İktidar kanadında teklif üzerindeki teknik çalışmaların sürdüğü ifade edilirken, düzenlemenin Meclis’in tatile girmesinden önce yasalaştırılması ihtimali üzerinde duruluyor.