Sektör ve uzmanlar değerlendirdi: Televizyon dizileri şiddeti özendiriyor mu?
Türkiye'de son dönemde yaşanan şiddet olayları, gözleri yeniden televizyon ekranlarına çevirdi. Bir hafta içerisinde yayımlanan 13 farklı dizi fragmanında silahlı sahnelerin tespit edilmesi, "Ekranlar şiddeti mi özendiriyor?" sorusunu tartışmaya açtı.
Tartışmaların ekonomik boyutu, Yapı Kredi Bankası Kurumsal İletişim Direktörü Arda Öztaşkın’ın açıklamasıyla yeni bir evreye taşındı. Öztaşkın, şiddeti özendiren içeriklere reklam vermeyeceklerini duyurarak, "Bunun bir tercih değil; etik bir sınır, kamusal bir sorumluluk ve vicdani bir yükümlülük olduğunu" vurguladı.
NOW TV’de yayımlanan Yeraltı dizisinin yapımcısı Fatih Aksoy ise eleştirilere farklı bir perspektiften yaklaşıyor. Dizilerin şiddeti yaygınlaştırmadığını savunan Aksoy, "Yaklaşık 120 dakika bir hikaye anlatıyorsunuz. Seyirciyi ekran karşısında tutmak için büyük olaylara ihtiyaç var" diyerek sektördeki sert rekabete dikkat çekiyor. Aksoy ayrıca, gençlerin televizyondan ziyade dijital mecralara yöneldiğini belirterek suçlamaların yanlış adreste arandığını savunuyor.
RTÜK Üyesi İlhan Taşcı ise yapımcıların "silah yoksa reyting de yok" diyerek kolaycılığa kaçtığını öne sürüyor. Taşcı, sorunun sadece özendirme olmadığını, can almanın basite indirgenmesinin tehlikesine vurgu yaparak şunları söylüyor: "Dizilerin bir bölümünde 15-20 kişinin öldürülmesi sorun. Ölüm ve öldürmek çok sıradanlaştırılıyor. Adalet duygusu mahvoluyor."
Usta oyuncu Menderes Samancılar da tartışmaya oyuncu cephesinden katıldı. Siyasetçilerin nefret söylemlerini azaltması gerektiğini belirten Samancılar, oyuncuları da sorumluluk almaya çağırdı: "Bu saatten sonra silahla yürüyen projelerde yer almamamız gerekiyor. Bu iş parayla ölçülmez, hasarı büyük."
Akademik araştırmalar, medyadaki şiddetin tek neden olmadığını ancak saldırganlık riskini artıran kritik bir faktör olduğunu kanıtlıyor. Uzmanlara göre şiddet içerikleri kısa vadede taklit davranışları tetiklerken, uzun vadede çocukların şiddete karşı duyarsızlaşmasına yol açıyor.
Uzman Psikolog Nesli Zağlı, şiddet eğiliminin sadece izlenen karakterlere indirgenemeyeceğini, bireyin o içeriği hangi koşullarda (aile içi ilişkiler, ekonomik durum vb.) deneyimlediğinin belirleyici olduğunu söylüyor. Zağlı, ebeveynlere şu önerilerde bulunuyor: "Çocukla konuşulmalı, ne hissettiği sorulmalı. Yaş sınırları sadece bir eşik; duygusal gelişim her çocukta farklı ilerler."
