Bu canlı 150 yıl ergen kalıp 400 yıl yaşıyor!

Denizlerin en yavaş ve en gizemli sakinlerinden biri olan Grönland köpek balıkları (Somniosus microcephalus), bilim insanlarını hayrete düşüren bir rekorun sahibi oldu. Yapılan son araştırmalar, bu dev balıkların sadece denizlerin değil, tüm omurgalı hayvanlar dünyasının en uzun ömürlü üyeleri olduğunu kanıtladı.

Yaklaşık 5 metre uzunluğa ulaşan bir dişinin tam 400 yaşında olduğunun tahmin edilmesi, bu canlıların hayata gözlerini açtığında dünyanın bambaşka bir yer olduğunu gösteriyor.

GÖZ MERCEĞİNDEN GELEN 400 YILLIK SIR

Grönland köpek balıklarının yaşını belirlemek uzun süre imkansız kabul ediliyordu. Çünkü diğer balıkların aksine yaş halkalarını gösterecek sert kemik dokuları yoktu. Bu nedenle bilim insanları dahiyane bir yönteme başvurdu: Radyokarbon tarihleme.

Kopenhag Üniversitesi'nden deniz biyoloğu Julius Nielsen liderliğindeki ekip, köpek balığının göz merceğindeki proteinleri radyokarbon yöntemiyle inceledi. Bu proteinlerin köpek balığı henüz yavruyken oluştuğu ve yaşam boyu yenilenmediği belirlendi.

Araştırmacılar, 28 köpek balığı üzerinde yaptıkları incelemede çarpıcı sonuçlara ulaştı. 5 metrelik bir dişinin 272 ile 512 yaşları arasında olduğu, en muhtemel yaşının ise 400 olduğu saptandı.

TARİHE TANIKLIK ETMİŞ BİR CANLI

Bu köpek balığı, insan tarihinin en kritik dönemlerini gözleriyle izlemiş bir canlı: Amerikan Devrimi sırasında yetişkinliğe ulaşmış, iki dünya savaşını görmüş, George II'nin tahta çıkışını deneyimlemiş.

Kopenhag Üniversitesi'nden araştırmanın baş yazarı Julius Nielsen, ''Sıradışı bir hayvanla karşı karşıya olduğumuzu bekliyorduk, ancak köpek balıklarının bu kadar yaşlı olduğunu görmek herkesi şaşırttı'' diyor.

Araştırmanın en şaşırtıcı detaylarından biri de bu canlıların büyüme hızı oldu. Kuzey Atlantik'in soğuk ve derin sularında yaşayan Grönland köpek balıkları, yılda sadece 1 santimetre büyüyor. Bu yavaş tempo, uzun yaşamlarının temel nedenlerinden biri olarak gösteriliyor.

150 YAŞINDA BİLE HALA ''ÇOCUK''

Bu dev canlıların cinsel olgunluğa ulaşması ise yaklaşık 4 metre boy ve 150 yaş civarında gerçekleşiyor. Yani bu hayvanlar, bir asırdan fazla süre ''ergenlik'' döneminde kalıyor.

ESKİ REKORTMENLERİ GERİDE BIRAKTI

Bu keşifle birlikte Grönland köpek balığı, 211 yıl yaşayan kutup balinasının elinden ''en uzun yaşayan omurgalı'' unvanını almış oldu.

Omurgasızlar dünyasında ise 507 yaşındaki ''Ming'' adlı midye hala zirvedeki yerini korusa da Grönland köpek balığının üst sınır tahmini olan 512 yıl, bu rekoru da zorlayabileceğini gösteriyor.

GEÇMİŞİN İZLERİ GELECEĞİ TEHDİT EDİYOR

Bu sıra dışı uzun ömür, türün korunması açısından büyük bir risk oluşturuyor. II. Dünya Savaşı öncesinde karaciğerr yağları için aşırı avlanan bu köpek balıkları, bugün hala o dönemin etkilerini yaşıyor.

Uzmanlar, cinsel olgunluğa ulaşmanın 150 yıl sürmesi nedeniyle popülasyonun kendini yenilemesinin çok yavaş olduğunu belirtiyor. Bugün denizlerde görülen birçok Grönland köpek balığının hala ''ergen'' olduğu ve üreyebilmek için bir 100 yıl daha beklemeleri gerektiği vurgulanıyor.

Haber kaynak: Science dergisi, The Guardian, BBC

Görsel kaynak: iStock, Shutterstock