Astronomi tarihinde bir ilk: Dev ötegezegen TOI-2535b gözlem sırasında kayboldu
Bilim dünyası, astronomi tarihinde daha önce benzeri görülmemiş bir gök olayına tanıklık ediyor. Dünya'dan yaklaşık 1.100 ışık yılı mesafede bulunan TOI-2535b adlı dev ötegezegenin, yörünge hareketi sırasında teleskopların görüş alanından tamamen çıktığı tespit edildi. 2019 yılında NASA'nın TESS uydusu tarafından keşfedilen ve Jüpiter'e benzerliğiyle bilinen bu gezegen, yıldızının çevresindeki bir turunu sekiz günde tamamlıyordu.
Araştırmacılar, yedi yıl boyunca hem uzay hem de yer tabanlı teleskoplarla yaptıkları gözlemlerde, gezegenin yıldız diski üzerindeki geçiş rotasının zamanla yukarı doğru kaydığını belirledi. Mart 2026 itibarıyla gezegen, Dünya'dan bakıldığında tamamen görünmez hale geldi. UCLA astrofizikçileri tarafından yürütülen analizler, bu durumun ardındaki fiziksel nedeni ortaya koydu: Sistemde henüz doğrudan görüntülenemeyen, Satürn boyutlarında ikinci bir dev gezegen bulunuyor.
İki dev gezegen arasındaki şiddetli kütleçekimsel etkileşim, yörüngelerin bir topaç gibi yalpalamasına ve eğilmesine yol açıyor. Bilgisayar simülasyonları, 30 ila 50 yıl süren bu yalpalama döngüsü nedeniyle gezegenin görünürlüğünün periyodik olarak değiştiğini doğruluyor. Uzmanlar, TOI-2535b'nin önümüzdeki on yıllarda yörünge salınımını tamamlayarak tekrar teleskopların görüş alanına gireceğini ve bu süreçte gizli kardeş gezegenin de tespit edilebileceğini öngörüyor.
Konu Hakkında
Ötegezegen keşiflerinde kullanılan 'geçiş yöntemi', bir gezegenin ana yıldızının önünden geçerken yıldızın ışığında yarattığı periyodik kararmaları temel alır. Ancak sistemlerdeki çoklu gezegen etkileşimleri, yörünge düzlemlerini bozarak bu yöntemin başarısız olmasına yol açabilir. TOI-2535b vakası, çoklu gezegen sistemlerindeki kütleçekimsel rezonansın, yörünge kararlılığı ve gözlemlenebilirlik üzerindeki etkisini anlamak açısından kritik bir örnek teşkil ediyor. Astronomlar, bu tür 'yalpalayan' sistemleri inceleyerek yıldız sistemlerinin oluşum ve evrim süreçleri hakkında daha derin bilgilere ulaşmayı hedefliyor.
Sıkça Sorulan Sorular
TOI-2535b neden kayboldu? +
Gizli kardeş gezegen nasıl keşfedildi? +
Gezegen tekrar görülebilir mi? +
Son dakikayı kaçırma!
Haberin tamamlayıcısı: Telegram kanalımızdan anlık bildirim, sosyal medyadan gün boyu özetler.
