Son Dakika 35 dk önce

5 maddede, ABD'de gerçekte neler oldu? Son 25 yılın en büyük krizi

HK Yazan: Haber Kaydır Editörlüğü • Yayın: 14.11.2026 11:23 • Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika Orijinal Haber ›

ABD, 11 Eylül 2001 saldırılarından sonraki 25 yılın en büyük hava ulaşımı krizlerinden birini yaşadı. Ülke genelindeki hava trafik kontrol merkezlerini etkileyen ciddi bir iletişim arızası, uçuşların durdurulmasına yol açtı. Federal Havacılık İdaresi (FAA), güvenlik gerekçesiyle yerel saatle 15.54'te kalkışları durdurdu, ancak havadaki uçakların inişlerine izin verildi. Dört saatten uzun süren bu yasak, akşam 20.15'te kaldırılsa da havayollarının programlarını altüst etti.

Krizin temelinde, ABD'deki hava trafik kontrol merkezleri arasındaki bilgi akışını sağlayan eskiyen iletişim altyapısı yatıyor. Ulaştırma Bakanı Sean Duffy'nin belirttiğine göre, sistemdeki ağ cihazları aşırı veri yüklenmesi nedeniyle devre dışı kaldı. Yüklenmenin kaynağı henüz netleşmese de, arızalı altyapının ses ve radar verilerini aynı hatlardan aktaran eski nesil TDM teknolojisine dayandığı belirtiliyor. Bu durum, uçakların konumlarının takibini ve pilotlarla iletişimi aksattı.

Altyapıdaki sorunlar uzun süredir biliniyor. ABD Sayıştayı'nın (GAO) raporlarına göre, hava trafik kontrol sistemlerinin büyük bir kısmı sürdürülemez durumda. FAA'nın 300'den fazla tesisinde uyumsuz eski teknolojiler kullanıldığı, hatta bazı cihazların yedek parçalarının internetten temin edildiği veya 3D yazıcılarla üretildiği ortaya çıktı. Modern sistemlerde bir iletişim hattı arızalandığında yedek bağlantıların devreye girmesi gerekirken, ABD'deki eski altyapı bu yedekliliği her zaman sağlayamıyor.

Reklam

ABD Kongresi, hava trafik kontrol altyapısının modernizasyonu için milyarlarca dolarlık kaynak onaylamış olsa da, Ulaştırma Bakanı Duffy, kapsamlı bir yenileme için yaklaşık 50 milyar dolara ihtiyaç olduğunu belirtti. Bu durum, krizi bütçe tartışmalarının da merkezine taşıdı. Ulusal kalkış yasağı kaldırılmış olsa da, gecikmelerin ve iptallerin etkileri devam ediyor. FAA'nın modernizasyon hedefi Aralık 2028 olsa da, maliyet ve planlama eksiklikleri nedeniyle gecikme riski bulunuyor.

Konu Hakkında

ABD'deki hava trafik kontrol sistemi, onlarca yıllık eski teknolojilerle çalışıyor ve modernizasyon ihtiyacı uzun süredir dile getiriliyor. Özellikle 11 Eylül saldırılarının ardından güvenlik önlemleri artsa da, altyapının kendisi güncellenmedi. Eski bakır kabloların fiber optik ile değiştirilmesi gibi adımlar atılsa da, sistemin bütünsel olarak modernize edilmemesi, veri aktarımında yaşanan sorunları ve kesintileri beraberinde getiriyor. Bu durum, yalnızca uçuş iptalleri ve gecikmelerle kalmayıp, potansiyel olarak daha büyük güvenlik riskleri de barındırıyor. Kongre'nin onayladığı ve talep ettiği ek fonlar, bu köklü sorunu çözme yolunda atılacak adımların başlangıcını oluşturuyor.

Sıkça Sorulan Sorular

ABD'deki hava trafik kontrol krizi neden çıktı? +

ABD'deki hava trafik kontrol sistemini oluşturan altyapıdaki iletişim arızası nedeniyle uçuşlar durduruldu. Eski teknolojiler ve aşırı veri yüklenmesi bu krize yol açtı.

Krizden ne kadar uçuş ve yolcu etkilendi? +

1.000'den fazla uçuş iptal edilirken, yaklaşık 10 bin uçuş gecikti. Kriz başladığında 1,5 milyondan fazla yolcunun ABD havalimanlarından ayrılması planlanıyordu.

Altyapı sorunları ne zamandan beri biliniyor? +

ABD Sayıştayı'nın raporlarına göre, hava trafik kontrol sistemlerinin büyük bir kısmı yıllardır sürdürülemez durumda. FAA'nın tesislerinde uyumsuz eski teknolojilerin kullanıldığı biliniyor.

Bu altyapı modernizasyonu için ne kadar kaynak gerekiyor? +

Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, kapsamlı bir modernizasyon için yaklaşık 50 milyar dolarlık bir kaynağa ihtiyaç duyulduğunu açıkladı. Kongre'ye ek fon talebinde bulunuldu.

🔴