Sanayide küçülme dalgası: Fabrika kapatma ve işten çıkarma kararları artıyor

Türkiye'deki sanayi şirketleri, artan üretim maliyetleri, finansman bulmadaki güçlükler ve küresel piyasalardaki değişimler nedeniyle küçülme kararları almaya başladı. Ekim ve Kasım aylarında Kamuoyu Aydınlatma Platformu'na (KAP) yapılan bildirimler ve şirket açıklamaları, çeşitli sektörlerde fabrika kapatma, işten çıkarma ve üretim kapasitesini düşürme eğiliminin arttığını gösteriyor.

Büyük sanayi kuruluşlarından Arçelik, Bosch ve Alarko Carrier gibi firmalarda üretim ve istihdamı azaltmaya yönelik adımlar atılırken, Türkiye genelinde satılığa çıkarılan fabrika sayısındaki artış da reel sektördeki finansal sıkıntıları gözler önüne seriyor. Alarko Carrier, maliyetleri düşürmek amacıyla Gebze'deki üretim tesisini 28 Şubat 2027'ye kadar kapatma ve 183 çalışanla yollarını ayırma kararı aldı. Bu karar, yüksek maliyetlerin üretim planları üzerindeki etkisini bir kez daha ortaya koydu.

Otomotiv yan sanayisinde elektrikli araçlara geçişin hızlanması ve geleneksel motor parçalarına olan talebin azalması Bursa'daki üretimi etkiledi. Bosch'un Bursa fabrikasında EYT kapsamında yaklaşık 300 çalışanın işine son verildiği belirtilirken, şirketin 2030'a kadar Türkiye'de toplam 1.400 kişilik istihdam daralmasına gidebileceği konuşuluyor. Beyaz eşya sektöründe de Arçelik'in Bolu fabrikasında işten çıkarmaların hızlandığı ve üretim kapasitesinin yüzde 30 azaltılacağı iddiaları gündemde.

Üretimdeki daralmanın yanı sıra bazı şirketlerde ücret ödemeleri de sorun teşkil ediyor. Dardanel'de işçiler son iki aydır maaşlarını alamadıklarını belirtirken, şirket yönetimi ödemelerin yapıldığını savunuyor. Sarar'ın Eskişehir'deki durumu ise şirketin finansal iflasından ziyade, kurucu ortaklar arasındaki miras ve yönetim anlaşmazlığından kaynaklanan hukuki bir süreci işaret ediyor.

Şirket bazındaki küçülme kararlarının yanı sıra gayrimenkul piyasasında satılık fabrika ilanlarının artması da dikkat çekiyor. Gayrimenkul veri platformlarına göre Türkiye genelinde satılık fabrika sayısı 2 bin 370'i aşmış durumda ve son bir yılda bu ilanlarda yaklaşık yüzde 60'lık bir artış yaşanmış. Yüksek enflasyon, artan enerji ve işçilik maliyetleri ile krediye erişimdeki zorluklar, şirketleri üretim tesislerini satışa çıkarmaya itiyor.