Kutup girdabı erken kırıldı! Dondurucu soğuklar Türkiye'yi vuracak mı?

Kış aylarında Kuzey Kutbu'ndaki aşırı soğuk havayı bir kalkan gibi yerinde tutan stratosferik girdap, meteoroloji uzmanlarını şaşırtan bir hızla zayıflayarak kırıldı. Bilim insanlarının "ani stratosferik ısınma" olarak adlandırdığı bu çöküşün, normalde Ocak veya Şubat aylarında görülmesi beklenirken Kasım ayında yaşanması, kış mevsiminin seyrini baştan aşağı değiştirebilecek tarihi bir anormallik olarak değerlendiriliyor. Girdabın zayıflamasıyla birlikte, içinde hapsolmuş devasa soğuk hava kütlelerinin güneye doğru hızla sarkmaya başladığı belirtiliyor.

Stratosferik girdap, Dünya'nın kutup bölgelerini çevreleyen, geniş alçak basınç merkezlerinin oluşturduğu güçlü ve dönen bir soğuk hava sistemidir. Sonbaharda havaların soğumasıyla oluşup kış aylarında güçlenen bu sistem, kutuplardaki aşırı soğuğu bir arada tutar. Ancak girdap zayıfladığında veya kırıldığında, içerideki soğuk hava kütlesi güneye, yani Kuzey Amerika, Avrupa veya Asya gibi bölgelere doğru yayılabilir.

Bu girdap bozulmasının doğrudan Türkiye'ye dev bir fırtına getireceği anlamına gelmediğini vurgulayan uzmanlar, soğuk havanın izleyeceği güzergahın belirleyici olacağını ifade ediyor. Atmosferik modellere göre iki ana senaryo öne çıkıyor: Balkanlar Rotası ve Batı Avrupa Rotası. Eğer soğuk hava Doğu Avrupa ve Balkanlar üzerinden Türkiye'ye giriş yaparsa, özellikle kuzey, iç ve doğu bölgelerde şiddetli soğuklar ve yoğun kar yağışları görülebilir. Sistemin rotası Batı Avrupa'ya veya Kuzey Amerika'ya yönelirse, Türkiye'nin etkilenme ihtimali önemli ölçüde azalacak.

Sistemin tam rotasının önümüzdeki 2-3 hafta içinde netleşmesi bekleniyor. El Nino etkisiyle genel olarak bol yağışlı ve ılıman bir kış beklentisi varken, kutuplardaki bu erken kırılma, kış boyunca zaman zaman "Siberya" günleri yaşatacak şok soğuk hava ataklarının habercisi olarak görülüyor. Bu nedenle vatandaşların ve yetkililerin ani kış koşullarına karşı hazırlıklı olması tavsiye ediliyor.