Gündüz uykusuna dikkat! Sık ve kısa süreli uyuklamalar demans habercisi olabilir

Öğleden sonra kısa süreli uyuklamalar, günün yorgunluğunu atmak için masum bir ihtiyaç gibi görünse de, yeni bilimsel çalışmalar bu durumun bilişsel sağlığın bozulduğuna dair önemli bir işaret olabileceğini gösteriyor. ABD'de 65 yaş ve üzerindeki bireyler üzerinde yapılan kapsamlı bir araştırma, sık, istemsiz ve kısa süreli gündüz uykularının demans ve hafıza kaybı riskini belirgin şekilde artırdığını ortaya koydu.

'The Journals of Gerontology: Series A' adlı hakemli bilimsel yayında yayımlanan araştırmada, ABD Ulusal sağlık ve Yaşlanma Eğilimleri Araştırması'ndan elde edilen veriler analiz edildi. Çalışmaya başlangıçta herhangi bir demans tanısı olmayan 995 kişi dahil edildi. Yaklaşık 5 yıl süren takip sürecinde, katılımcıların yüzde 41.9'unda, yani 417 kişide demans geliştiği saptandı.

Araştırmacılar, yaş, cinsiyet, eğitim seviyesi, sigara kullanımı, vücut kitle indeksi ve kronik hastalıklar gibi diğer olası etkenleri hesaba kattıklarında dahi, sık gündüz uykusu uyuyan kişilerde demans oranının anlamlı derecede yüksek olduğunu gözlemledi. Bulgulara göre, her gün veya haftanın çoğu günü gündüzleri uyuyan bireylerde demans görülme olasılığı, nadiren veya hiç uyumayanlara kıyasla yüzde 48 daha fazlaydı. İstem dışı gerçekleşen gündüz uykuları için bu oran yüzde 39'a ulaştı.

Uyku süresinin de risk üzerinde etkili olduğu belirlendi. Gündüzleri 30 dakika veya daha kısa süre uyuyan kişilerde demans oranının yüzde 40 daha yüksek olduğu kaydedildi. Uzmanlar, bu durumun takip sürecinde hafıza bozukluklarının gelişme riskini de tetiklediğini vurguluyor. Beyindeki nörolojik değişikliklerin bilişsel işlevleri olumsuz etkileyerek gündüz uyuma ihtiyacını artırabileceği düşünülüyor. Bu nedenle yaşlı bireylerde artan gündüz uykusu, beyin sağlığındaki gerilemenin bir belirtisi olarak değerlendiriliyor. Ancak araştırmacılar, bu ilişkinin kesin bir nedensellik bağı kurmaktan ziyade, erken teşhis ve risk tespiti açısından dikkate alınması gereken önemli bir sinyal olduğunu belirtiyor.