Araştırma: En büyük lif kaynağı çöp kutunuzda

İngiltere'de yapılan bir araştırma, meyve ve sebzelerin genellikle çöpe atılan kabukları, sapları ve çekirdekleri gibi kısımlarının, göz ardı edilen önemli sağlık faydaları sunduğunu ortaya koydu. Araştırmacılar, bu "kökten uca tüketim" yaklaşımının, lif eksikliği çeken toplumlar için değerli bir çözüm olabileceğini belirtiyor.

Günümüzde yetişkinlerin yalnızca yüzde 4'ü, bağırsak sağlığı, daha uzun süre tok kalma ve kalp hastalığı ile bağırsak kanseri riskini azaltma gibi faydaları bilinen günlük 30 gram lif ihtiyacını karşılayabiliyor. Araştırmaya göre, meyve ve sebzelerin kabukları, iç kısımlarından daha fazla lif içeriyor. Örneğin, kiviyi kabuğuyla yemek, soyulmuş kiviyi tüketmeye göre yüzde 50 daha fazla lif sağlıyor.

King's College London'dan bilim insanlarının analiz ettiği 12 farklı meyve ve sebzenin (pancar, dolmalık biber, brokoli, bal kabağı, karnabahar, kereviz kökü, kıvırcık lahana, rezene, kivi, pırasa, ananas, karpuz) genellikle atılan kısımları, tüketilen bölümlerinden daha yüksek lif oranına sahip. Karpuz kabuğunun 100 gramı yaklaşık bir dilim tam buğday ekmeği kadar, bal kabağı kabuğu ve çekirdekleri ise bir kase kepekli gevrek kadar lif içeriyor. Ananasın orta kısmı, etli bölümünden beş kat daha fazla lif barındırıyor.

Araştırmanın yürütücüsü Dr. Rachel Gibson, bu durumun hem besin hem de ekonomik bir kayıp olduğunu vurgulayarak, insanların ödedikleri ürünlerin önemli bir kısmını çöpe attığını belirtti. King's College London, üniversite yemekhanesinde muz kabuğu köri gibi "kökten uca tüketim" örnekleriyle bu yaklaşımı denedi. Katılımcılar başlangıçta çekinceli davransa da, dokuz haftalık deneme süresince bu yemekler günlük sıcak yemek satışlarının üçte birini oluşturdu.

Diyetisyen Kirsten Jackson da sebze ve meyveler iyice yıkandığı sürece bu yöntemlerin faydalı olduğunu belirtiyor. Ananasın orta kısmının smoothie'lere eklenebileceğini söylerken, sert kabukların tüketilmesini önermiyor. Bazı sebze saplarının ise daha kolay tüketilebilmesi için pişirilmesi veya ince doğranması gerektiğini ekliyor. Pişirme işleminin lif miktarını genellikle yok etmediği, buharda pişirme, mikrodalgada ısıtma veya kısa süreli sotelemenin besin değerini koruduğu belirtiliyor.