Son Dakika 1 saat önce

İklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkileri hızlanıyor

HK Yazan: Haber Kaydır Editörlüğü • Yayın: 30.10.2026 07:44 • Kaynak: Haberturk Son Dakika Orijinal Haber ›

Paris Anlaşması'nın yürürlüğe girmesinin ardından geçen on yıllık dönemde, iklim değişikliğinin sağlık üzerindeki olumsuz etkilerinin küresel müdahale çabalarından daha hızlı arttığına dair endişe verici bulgular ortaya kondu. University College London (UCL) liderliğindeki uluslararası bir araştırma ekibi ve Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) iş birliğiyle hazırlanan 2026 Lancet Countdown Raporu, bu tehlikeli eğilimi gözler önüne seriyor.

Raporun analizine göre, Paris Anlaşması sonrası yıllarda yıllık ortalama ısıya bağlı ölüm oranlarında önceki on yıla kıyasla yaklaşık yüzde 36'lık bir artış kaydedildi. Özellikle 2023 yılında, aşırı sıcaklıklar dünya genelinde rekor kırarak 710 bin kişinin ölümüne neden oldu. Bu ölümlerin yüzde 70'inden fazlasının insan kaynaklı iklim değişikliğiyle doğrudan ilişkili olduğu belirtiliyor. Ayrıca, rapor kötüleşen kuraklık koşulları, artan su baskınları ve sıcaklığa maruz kalmanın yol açtığı ciddi ekonomik kayıplara da dikkat çekiyor.

Bununla birlikte, raporda olumlu gelişmelere de yer veriliyor. Küresel temiz enerji yatırımlarının 2025 yılında 2,1 trilyon ABD doları ile rekor seviyeye ulaşması ve fosil yakıt kaynaklı hava kirliliğini azaltan ülkelerin binlerce hayatı kurtardığı tahmin ediliyor. İklime dayanıklı sağlık sistemlerinin güçlendirilmesi yönünde de ilerlemeler kaydedildiği, ulusal sağlığa uyum planlarının benimsenmesi ve iklim odaklı erken uyarı sistemlerinin yaygınlaşmasıyla bu alanda önemli adımlar atıldığı belirtiliyor.

Reklam

DSÖ yetkilileri, iklim değişikliğinin halihazırda tüm bölgelerde sağlığı olumsuz etkilediğini ve bu etkilerin hızlandığını vurguluyor. İklim eyleminin bir sağlık müdahalesi olarak görülmesi gerektiğini belirten uzmanlar, temiz enerji, güçlü sağlık sistemleri ve erken uyarı sistemlerinin hayat kurtardığını ifade ediyor. Ülkelerin iklim politikalarında sağlığı merkeze almasının, toplumları koruyacağını, direnci artıracağını ve halk sağlığına anında faydalar sağlayacağını belirtiyorlar. Rapor yazarları, iklim değişikliğinin küresel bir sağlık acil durumu olarak tanınması ve sağlık kaygılarının tüm iklim politikalarına entegre edilmesi çağrısında bulunuyor.

Konu Hakkında

İklim değişikliği, atmosferdeki sera gazı konsantrasyonlarının artması sonucu gezegenin ortalama sıcaklığının yükselmesi olarak tanımlanıyor. Bu durum, buzulların erimesi, deniz seviyesinin yükselmesi, aşırı hava olaylarının (kuraklık, sel, fırtına, sıcak hava dalgaları) sıklığının ve şiddetinin artması gibi pek çok küresel soruna yol açıyor. Bu değişiklikler, tarım, su kaynakları, biyoçeşitlilik ve insan sağlığı üzerinde doğrudan ve dolaylı etkiler yaratıyor. Özellikle sağlık üzerindeki etkileri; sıcaklığa bağlı hastalıklar, bulaşıcı hastalıkların yayılım alanlarının değişmesi, gıda güvensizliği ve ruh sağlığı sorunları gibi çeşitli biçimlerde ortaya çıkabiliyor. Paris Anlaşması gibi uluslararası çabalar, bu küresel soruna karşı mücadele etmeyi ve etkilerini sınırlamayı hedefliyor.

Sıkça Sorulan Sorular

Lancet Countdown Raporu nedir? +

Lancet Countdown Raporu, iklim değişikliğinin insan sağlığı üzerindeki etkilerini ve bu etkilerle mücadele için yapılan çalışmaları takip eden, küresel bir araştırma raporudur. Her yıl yayınlanan raporda, iklim değişikliği ve sağlık arasındaki ilişkiyi gösteren 54 farklı gösterge incelenir.

İklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkileri ne kadar arttı? +

Rapora göre, Paris Anlaşması'nın yürürlüğe girdiği dönemden bu yana geçen on yılda, yıllık ortalama ısıya bağlı ölümler bir önceki on yıla kıyasla yaklaşık yüzde 36 oranında arttı. Sadece 2023'te aşırı sıcaklar nedeniyle 710 bin kişi hayatını kaybetti.

Raporda olumlu gelişmeler neler? +

Raporda, küresel temiz enerji yatırımlarının rekor seviyelere ulaştığı ve fosil yakıt kaynaklı hava kirliliğini azaltan ülkelerin binlerce hayatı kurtardığı belirtiliyor. Ayrıca, iklime dayanıklı sağlık sistemlerinin güçlendirilmesi ve erken uyarı sistemlerinin yaygınlaşması gibi olumlu adımlar da kaydedildi.

İklim değişikliği neden küresel bir sağlık acil durumu olarak görülmeli? +

İklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkileri artık göz ardı edilemeyecek kadar büyük ve yaygın. Isıya bağlı ölümler, bulaşıcı hastalıkların artışı, gıda güvensizliği gibi doğrudan sağlık sorunlarının yanı sıra, bu durumun ruh sağlığı üzerindeki etkileri de dikkate alınmalı. Bu nedenle, acil ve kapsamlı önlemler alınması gerekiyor.

🔴