İzmir’de kira krizi kent yoksulluğuna dönüştü

İzmir'de konut ve kira fiyatlarındaki fahiş artışlar, kentteki barınma sorununu daha da derinleştirerek yoksulluğu tetiklemeye başladı. Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 2025 Yılı Hanehalkı Tüketim Harcaması Bölgesel Sonuçları'na göre, İzmir'de hane halkı tüketim harcamalarının yüzde 30.3'ü konut ve kiraya ayrılırken, bu oranla kent 26 bölge arasında ilk sırada yer aldı. Ulaşım giderleri yüzde 19.4, gıda harcamaları ise yüzde 16.8 olarak kaydedildi. Bu veriler, İzmir'de barınma ve ulaşım giderlerinin toplam tüketim harcamalarının yaklaşık yarısını oluşturduğunu ortaya koyuyor.

Merkez Bankası'nın (TCMB) Eylül 2026 verileri de bu yükseliş trendinin devam ettiğini gösteriyor. İzmir'de konut fiyat endeksi yıllık bazda yüzde 21 artarken, yeni kiracı kira endeksindeki artış yüzde 23.7'ye ulaştı. Yeni kiracı kira endeksinin 337.4 seviyesine çıkması, kiralardaki artışın konut fiyatlarındaki artışı 2.7 puan geride bıraktığını kanıtlıyor.

ekonomist Prof. Dr. Hüsnü Erkan, bu durumun temel nedenlerinden birinin pandemi döneminde İstanbul'dan İzmir'e yaşanan yoğun göç olduğunu belirtti. İstanbul'daki deprem risklerinin de bu göçü tetiklediğini söyleyen Erkan, göçün öncelikle Çeşme, Bodrum, Urla gibi bölgelere yöneldiğini, ardından Güzelbahçe ve Yelki taraflarına kaydığını ifade etti. Bu bölgelerdeki villa tipi konutların yüksek kiraları, genel kira düzeyini yukarı çekti. Ayrıca, İzmir'de son yıllarda artan gökdelen tipi yapıların da yüksek kiralarla ofis veya konut olarak kiralanması, piyasadaki genel fiyatları yükselten bir diğer faktör olarak öne çıkıyor. Erkan, "Asgari ücretle geçinenin buralarda ev tutması zaten mümkün değil" diyerek durumun vahametini vurguladı.

Prof. Dr. Erkan, konut fiyatlarındaki artışın gelir eşitsizliğiyle doğrudan bağlantılı olduğunu da sözlerine ekledi. Gelir dağılımındaki bozulmanın orta sınıfı erittiğini, ancak aynı zamanda yüksek gelirli bir sınıf yarattığını belirten Erkan, bu grubun geleceğe yönelik yatırım olarak çok sayıda konut alabildiğini ve bunun da fiyatları daha da yukarı çektiğini söyledi. Erkan, "Fiyatlarda denge diye bir şey kalmadı. Herkes keyfi olarak fiyatları yükseltiyor. Maliyetler artıyor, konut fiyatları katlanarak yükseliyor" diyerek piyasadaki kontrolsüz artışa dikkat çekti.