Yeni moda, sayıları artıyor: Sosyal medya dedektifleri! Hukuk ne diyor? Çizgi nerede aşılıyor?

Sosyal medyada son dönemde artan özel dedektiflik hizmeti vaatleri, kullanıcıları hukuki risklerle karşı karşıya bırakıyor. Sevgilisinden şüphelenenler, eşinin kimlerle görüştüğünü merak edenler veya dolandırıldıktan sonra parasını geri almak isteyenler, bu platformlardaki hesaplara yöneliyor. Ancak uzmanlar, bu tür taleplerin kişileri beklenmedik hukuki sorunların içine çekebileceği konusunda uyarıyor.

Avukat Elvan Kılıç, özel dedektiflik adı altında sunulan hizmetlerin her zaman hukuka uygun olmayacağını belirtiyor. Kılıç, kişilerin özel hayatına müdahale edilmesi, hukuka aykırı delil elde edilmesi ve hatta müşterilerin cezai sorumluluğu gibi ciddi risklere dikkat çekiyor. Türkiye'de özel dedektiflik mesleğini düzenleyen özel bir kanunun bulunmaması, bu alandaki belirsizliği artırıyor. Geçmişte hazırlanan ancak yürürlüğe girmeyen bir kanun girişimi olduğunu hatırlatan Kılıç, bu alanda resmi bir sicil, meslek odası veya lisanslama sistemi olmadığını vurguluyor.

Kişilerin genel ticari mevzuat çerçevesinde araştırma ve danışmanlık hizmeti sunabildiğini ancak bunun sınırsız bir yetki anlamına gelmediğini belirten Kılıç, "Bir kişinin vergi levhasının bulunması, başkalarının özel hayatını araştırma yetkisine sahip olduğu anlamına gelmez." diyor. Özellikle kişilerin gizlice takip edilmesi, özel hayatlarına müdahale edilmesi veya kişisel bilgilerinin hukuka aykırı toplanması Türk Ceza Kanunu kapsamında suç teşkil edebiliyor. Kendini özel dedektif olarak tanıtmanın, kolluk kuvvetlerinin sahip olduğu soruşturma ve bilgi edinme yetkilerini kazandırmadığını ekliyor.

İlişkilerdeki güvensizlik ve sadakatsizlik şüphesinin de bu tür hizmetlere talep oluşturduğuna değinen Kılıç, bir kişinin özel hayatının başkasının şüpheleri nedeniyle ihlal edilemeyeceğini söylüyor. Telefonlara izinsiz girilmesi, mesajların okunması, konumun gizlice takip edilmesi veya özel yaşamın kayıt altına alınmasının, yalnızca bir başkasının talebiyle hukuka uygun hale gelmeyeceğini vurguluyor. Sadakatsizlik şüphesinin, hukuka aykırı takip ve gözetleme için bir gerekçe oluşturmadığını belirten Kılıç, "Bir ilişki içerisindeki güven sorunu, başka bir kişinin özel hayatına müdahale etme hakkı vermez." ifadelerini kullanıyor. Dolandırıcılık mağdurlarının çaresizliğinin de yeni bir kazanç yöntemine dönüştürülebileceği konusunda uyarıyor.