Kapıda bekleyen büyük tehlike

Yapay zeka teknolojisinin sinema sektörüne girişi, beraberinde önemli soruları ve endişeleri getiriyor. Tamamen yapay zeka ile üretilen 'Uyuyan Kadın' adlı filmin prestijli Cottbus Film Festivali'nin ana yarışmasına seçilmesi, bu konuyu gündemin merkezine taşıdı. Yapay zeka üretimi yapımların, sektördeki istihdamı azaltıp vergi kayıplarına yol açıp açmayacağı tartışılıyor.

Sinema sektörü, Türkiye'de yapımcısından oyuncusuna, kurgucusundan set işçisine kadar on binlerce kişiye ekmek kapısı sağlıyor. Oyuncuların bireysel kazançları, menajerleri, basın danışmanları, stilistleri ve daha birçok kişiyi kapsayan geniş bir istihdam zincirini besliyor. Bu zincirin yarattığı ekonomik hacim ve ödenen vergiler, devlet gelirleri açısından büyük önem taşıyor. Örneğin, 2022'de vergi beyan eden 8 ünlü oyuncunun ödediği vergi, günümüz enflasyonuyla yaklaşık 46 milyon liraya denk geliyor. Cem Yılmaz ise o yıl vergi rekortmeni olmuştu.

Küresel sinemanın kalbi Hollywood'da ise bu rakamlar çok daha büyük boyutlarda. Oyuncuların ödediği vergiler milyonlarca doları bulurken, televizyon dizileri, dijital platformlar ve reklam filmleriyle bu hacim daha da artıyor. Yapay zekanın sinema sektörüne tam hakim olması durumunda, hem büyük bir işsizlik sorunu yaşanması hem de devletlerin önemli vergi gelirlerini kaybetmesi öngörülüyor. Nitekim, 2023'te Hollywood'daki senarist ve oyuncu grevlerinin temel nedenlerinden biri, yapay zekanın dijital ikizler üreterek oyuncuların haklarını gasp edeceği korkusuydu.

Bu durumun etkisi sadece doğrudan sektör çalışanlarıyla sınırlı kalmayacak. Film çekimlerinin yapıldığı bölgelerdeki mekan kiralamaları, otelcilik, lojistik, yeme-içme hizmetleri ve yerel turizm gibi yan sektörler de olumsuz etkilenecek. Ancak teknolojiyi tamamen reddetmek yerine, yapay zekanın getirdiği yeni gerçekliği akılcı düzenlemelerle yönetmek gerekiyor. Aksi takdirde, yakın gelecekte ciddi bir istihdam sorunu ve ekonomik kayıp kaçınılmaz görünüyor.