7 Ekim’den üç yıl sonra

Ortadoğu'nun jeopolitik yapısı, yaklaşık üç yıl öncesine kıyasla köklü bir dönüşüm geçiriyor. Eskiden İsrail-Filistin, İsrail-İran ve Sünni-Şii fay hatları üzerine kurulu olan denge, Hamas'ın 7 Ekim saldırısıyla sarsıldı. Bu saldırı, İsrail'in Gazze'de geniş çaplı operasyonlar başlatmasına ve Batı Şeria'da etnik temizlik iddialarına yol açtı. Bölgesel gerilimler Lübnan'a sıçradı ve İran'a yönelik diplomatik baskılar arttı. Bu durum, küresel enerji ve tedarik zincirlerini etkileyerek dünya ekonomisinde finansal kriz, enflasyon ve resesyon risklerini tetikledi.

Ortadoğu'nun geleneksel jeopolitik tanımının yetersiz kaldığı bu yeni dönemde, Kafkasya'dan Kızıldeniz'e, Doğu Afrika'dan Güney Asya'ya ve hatta Ukrayna savaşına kadar uzanan geniş bir coğrafyada etkileşimler gözleniyor. İsrail-Yunanistan yakınlaşması, Körfez ülkelerinin İsrail ile artan ilişkileri, ABD'nin Irak'tan çekilmesi ve Çin'in bölgedeki artan ekonomik ve diplomatik ağırlığı gibi gelişmeler, yeni jeopolitiğin güvenlik, enerji, ticaret ve teknoloji ekseninde şekillendiğini gösteriyor.

ABD'nin bölgedeki caydırıcılığının sorgulanması, Körfez ülkelerini kendi savunma kapasitelerini artırmaya ve bölgesel güvenlik alternatifleri aramaya itiyor. Bu güvensizlik algısı, halkların ABD'ye yönelik güveninin azalmasına da yansıyor. İsrail, askeri kapasitesini artırmış olsa da, Gazze'deki operasyonlar uluslararası alanda diplomatik konumunu zayıflatmış ve meşruiyetini sorgulatır hale getirmiştir. Türkiye ise Avrupa ile Asya, Doğu Akdeniz ile Kızıldeniz arasında bir köprü görevi görerek bu yeni jeopolitiğin merkezinde yer alıyor. Savunma sanayisi ve diplomatik erişimiyle hareket alanı bulan Türkiye, aynı zamanda yeni risklerle de karşı karşıya.