İstanbul Lozan’da kurtarıldı

İstanbul'un kurtuluşu, Lozan Barış Antlaşması'nın imzalanmasıyla resmen tescillendi. Antlaşma sürecinde İtilaf Devletleri ile yapılan müzakerelerde, İstanbul'un Türk ordusuna teslim edilmesi konusu başarıyla ele alındı ve Türk tezleri büyük ölçüde kabul gördü. Bu sürecin ardından, 'Lozan Tahliye Protokolü' gereğince 6 Ekim 1923 tarihinde Türk ordusu İstanbul'a giriş yaparak şehri geri aldı.

Bir zamanlar 6 Ekim, 'İstanbul'un Kurtuluş Bayramı' olarak coşkuyla kutlanırdı. Ancak zamanla bu kutlamalar unutuldu. Oysa 1923'te yayımlanan gazeteler, İstanbul'un kurtuluşunu "İstanbul'un İkinci Fethi" olarak nitelendirmiş, Başkomutan Mustafa Kemal Paşa'yı ise "İkinci Fatih" olarak anmıştı.

Birinci Dünya Savaşı sonrası İtilaf Devletleri, 13 Kasım 1918 ve 16 Mart 1920 tarihlerinde İstanbul'u iki kez işgal etmişti. Hatta İngilizler, Türkleri şehirden tamamen çıkarma planları dahi yapmıştı. Ancak Büyük Zafer'in kazanılması ve Mustafa Kemal Paşa'nın kararlı duruşu, emperyalist güçlerin bu planlarını suya düşürdü.

Türk ordusunun İzmir'i kurtarmasının ardından gözler İstanbul ve Boğazlar'a çevrilmişti. Mustafa Kemal Paşa'nın emriyle Türk birlikleri İstanbul ve Boğazlar'a doğru ilerlemeye başladı. Çanakkale'deki tarafsız bölgeye giren Türk birliği, İngilizleri geri çekilmeye zorladı. Yeterli güce sahip olmayan İngiliz komutanlığı, savaş riskini göze alamayarak sağduyulu davrandı. Yapılan görüşmeler sonucunda Mudanya Ateşkes Antlaşması ve ardından Lozan Barış Antlaşması imzalandı. Bu antlaşmalarla İstanbul ve Boğazlar, Türkiye'ye geri verildi.