Sandık anlamını yitirmemeli

Türkiye, demokrasi açısından kritik bir dönemeçten geçerken, en temel ilkelerden biri olan 'sandık ve sonuca saygı' ciddi bir sınamayla karşı karşıya.

Seçme ve seçilme hakkının, millet iradesinin yansımasının vazgeçilmezi olan sandık ve sonuçlarına saygı ilkesi, giderek artan bir tartışma ortamına çekiliyor. "Suçlu sandık" olamayacağına göre, yanlış yollara sapılmaması için partiler üstü, net bir duruş sergilenmesi gerektiği vurgulanıyor. Ancak demokratik, laik ve hukuk devleti ilkelerindeki aşınmaların devam ettiği gözlemleniyor.

Yerel seçimlerde muhalefetin kazandığı bölgelerde, iktidar cephesinden gelen "transfer yolculukları" dikkat çekiyor. CHP'ye yönelik mutlak butlan kararı, partinin dağılması yönündeki baskılar, yeni partilere uygulanan zorluklar, tartışmalı tutuklamalar ve ani operasyonlar, siyasi dengeleri zorluyor. Seçildikleri partiden tamamen zıt görüşlere sahip olanların iktidara yönelmesi ve bu durumun sıradanlaşması, alınan oyların adresini değiştirenlerin utanma çizgisini aştığı şeklinde yorumlanıyor.

Son olarak Mersin'in de dahil olduğu büyükşehir belediyelerine yönelik operasyonlar, siyasi kulislerde Vahap Seçer'in olası cumhurbaşkanlığı adaylığının engellenmesi amacı taşıdığı iddialarını gündeme getirdi. İstanbul'da Üsküdar Belediyesi'ne yönelik eleştirilerin ardından Eyüpsultan ve Ataşehir de sürece dahil oldu. İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne yönelik de benzer adımların atılacağına dair iddialar güçleniyor. İBB Meclisi'nde CHP'nin "Cumhur" karşısındaki üye farkının 12'ye inmesi de bu iddiaları destekler nitelikte. Belediyeleri sandık dışı yollarla kendi kontrolüne alan bir iktidarın, bunu bir başarı olarak sunması ve toplumsal tepkiyi görmezden gelmesi, demokratik ilkelere ve seçmen iradesine saygı çerçevesinde nasıl açıklanabilir? Bu durum, "kontrollü bir muhalefet" oluşturarak demokrasi kültürü inşa etme çabası olarak da değerlendiriliyor.

Türkiye'nin demokrasi yolculuğunda her zaman zorluklar yaşansa da, sandık iradesine saygı konusunda güçlü bir duruş sergilendiği belirtiliyor. Bu iradeyi aşındıranlara karşı seçmenin sandıkta hesap soracağı unutulmamalı. Sürekli bir baskı ikliminin, seçmenin "irademe saygı gösterilmiyor" düşüncesine kapılarak sandıktan soğumasına yol açabileceği endişesi dile getiriliyor. Katılımcı ve çoğulcu demokrasilerde sadece sandığa gitmenin yeterli olmadığı, iktidar ve muhalefetin anayasal hak ve özgürlükler çerçevesinde faaliyet gösterebilmesi, güçler ayrılığı ilkesine uyulması, baskı ve korku iklimine geçit verilmemesi gerektiği vurgulanıyor.