Soma’da 5 işçinin yaşamını yitirmesi sonucu 'denetimler yeterli mi' sorusu gündeme geldi: Bu anlayışla zor!
Soma'da yaşanan ve 5 işçinin hayatını kaybetmesiyle sonuçlanan maden faciasının ardından, madenlerdeki denetimlerin yeterliliği yeniden kamuoyunun gündemine oturdu. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın bir soru önergesine verdiği yanıta göre, Türkiye genelinde faaliyette olan 7 bin 546 maden ruhsat sahası, risk gruplarına göre farklı periyotlarda denetleniyor. Çok az riskli ruhsatlar 5 yılda bir, az riskli ruhsatlar 4 yılda bir, riskli ruhsatlar 2 yılda bir ve çok riskli ruhsatlar ise yılda bir kez denetime tabi tutuluyor.
Ancak, Sayıştay'ın Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) Denetim Raporu'nda denetim süreçlerine yönelik önemli eleştiriler yer alıyor. Rapora göre, denetimler için ayrı bir personel çalıştırılmıyor; kurumun diğer birimlerindeki personel, geçici görevlendirmelerle denetim faaliyetlerinde bulunuyor. Bu durum, denetim görevinin asli görevleri arasında yer almayan personel tarafından yürütülmesine neden oluyor.
Raporda dikkat çekilen bir diğer kritik nokta ise, maden işletmelerinin denetim ve kontrolünde kilit rol oynayan "daimi nezaretçinin" görevden alınma yetkisinin, denetlenen işverene ait olması. Bu durumun, daimi nezaretçinin etkinliğini olumsuz etkileyebileceği ve denetim görevinin doğasına aykırı olduğu vurgulanıyor. Yani, denetimi yapan görevli, denetlediği kişi tarafından her an görevden alınma riskiyle karşı karşıya kalabiliyor.
Bakanlığın yanıtına göre, 2025 yılı başından Ağustos 2026'ya kadar 15 bin 134 ruhsat sahası denetlendi ve bu denetimler sonucunda 1.702 ruhsat sahasının faaliyeti durduruldu, 801 ruhsat ise iptal edildi. Buna rağmen, denetim raporlarının kamuoyuyla paylaşılması konusunda MAPEG'in bir yükümlülüğü bulunmadığı belirtildi. Sadece davalara konu olan işlemler için mahkemelere gönderilebiliyor. MAPEG bünyesinde 340 mühendis bulunurken, 2026'da 307 mühendis saha denetimlerinde görevlendirildi.
Konu Hakkında
Türkiye'de madencilik sektörü, ülkenin enerji ihtiyacının karşılanması ve ekonomik kalkınma açısından önemli bir yere sahip. Ancak, maden kazaları ve iş güvenliği sorunları da uzun yıllardır gündemden düşmüyor. Özellikle Soma'da yaşanan büyük maden faciası, madenlerdeki denetim mekanizmalarının yetersizliği ve iş güvenliği önlemlerinin eksikliği konusundaki tartışmaları alevlendirmişti. Bu tür olaylar, maden işletmelerinin ruhsatlandırılması, denetlenmesi ve işçi sağlığı ile güvenliğinin sağlanması konularında daha sıkı ve etkin tedbirler alınması gerekliliğini ortaya koyuyor. Mevcut yasal düzenlemelerin ve denetim süreçlerinin, sektörün riskli yapısına uygun olup olmadığı sürekli olarak sorgulanıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Maden ruhsatları hangi risk gruplarına göre denetleniyor? +
Denetimlerde hangi kurumlar görev alıyor? +
Sayıştay raporları denetimler hakkında ne diyor? +
Madenlerde faaliyetleri durdurulan ruhsat sayısı ne kadar? +
Son dakikayı kaçırma!
Haberin tamamlayıcısı: Telegram kanalımızdan anlık bildirim, sosyal medyadan gün boyu özetler.
