Son Dakika 2 saat önce

Aynı demiryolu için üç ayrı ocakla onay alındı, 25 hektarlık ÇED sınırı aşıldı: Bakanlık bile kaçıyor

HK Yazan: Haber Kaydır Editörlüğü • Yayın: 03.10.2026 01:02 • Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika Orijinal Haber ›

Kars-Iğdır-Aralık-Dilucu Yüksek Standartlı Demiryolu Projesi'nin inşaatında kullanılacak malzemeler için açılması planlanan üç ayrı ariyet ocağı, çevresel etki değerlendirmesi (ÇED) süreçleriyle ilgili önemli bir tartışmayı gündeme getirdi. Iğdır'ın Tuzluca ilçesine bağlı Aşağı Mahallesi'nde yer alacak bu üç ocak, toplamda 25 hektarlık ÇED sınırını aşarak dikkat çekti.

Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü tarafından ruhsatlandırılan 76/2026-01, 76/2026-02 ve 76/2026-03 numaralı ocakların her birinin alanı 9.80, 9.92 ve 9.94 hektar olarak belirlendi. Bu durum, üç sahanın toplam büyüklüğünü 29.66 hektara çıkarıyor. Yönetmeliğe göre, 25 hektar ve üzerindeki açık maden işletmeleri için ÇED raporu hazırlanması zorunluyken, bu projeler için ÇED raporu yerine proje tanıtım dosyası (PTD) hazırlandığı görüldü.

Dosyalardaki kümülatif etki değerlendirmeleri, projelerin birbirinden bağımsız olmadığını açıkça ortaya koyuyor. Hava kalitesi modellemelerinde diğer iki ocak ve demiryolu için planlanan kırma-eleme-yıkama tesisi de "komşu projeler" olarak gösterildi. Koordinatlar da sahaların birbirine bitişik olduğunu teyit ediyor. Her üç proje de aynı yatırımcıya ait, aynı demiryolu yapımı için malzeme tedarik edecek ve Iğdır İl Özel İdaresi tarafından 5 Şubat 2026 tarihinde ayrı ayrı hammadde üretim izinleri düzenlendi.

Reklam

Planlanan üretim miktarı da dikkat çekici. Her ocakta yılda 800 bin ton olmak üzere, üç sahada yıllık toplam 2.4 milyon ton, beş yıllık süreçte ise 12 milyon ton malzeme çıkarılması öngörülüyor. Tüm bu malzemenin aynı demiryolu projesinde kullanılacak olması, toplam alanı 25 hektarı aşan ve aynı amaç için planlanan bu üç sahanın neden tek bir proje olarak ÇED sürecine dahil edilmediği sorusunu akıllara getiriyor.

Konu Hakkında

Kars-Iğdır-Aralık-Dilucu Yüksek Standartlı Demiryolu Projesi, Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki ulaşım ağını güçlendirmeyi hedefleyen önemli bir altyapı yatırımıdır. Bu tür büyük ölçekli projelerde, inşaat malzemelerinin temini için açılan taş ve toprak ocaklarının çevresel etkileri büyük önem taşır. Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği, bu etkileri en aza indirmek ve sürdürülebilirliği sağlamak amacıyla belirli büyüklükteki projeler için detaylı raporlama ve izin süreçleri zorunlu kılar. 25 hektarlık sınır, bu yönetmelikte önemli bir eşik olarak belirlenmiştir ve bu sınırın aşılması durumunda daha kapsamlı bir ÇED süreci işletilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Ariyet ocağı nedir? +

Ariyet ocağı, inşaat projelerinde kullanılmak üzere toprak, kum, çakıl gibi doğal yapı malzemelerinin çıkarıldığı yerdir. Genellikle karayolu, demiryolu, baraj gibi büyük altyapı projelerinin malzeme ihtiyacını karşılamak amacıyla açılırlar.

ÇED süreci neden önemlidir? +

ÇED süreci, planlanan projelerin çevreye olası olumsuz etkilerini önceden tespit etmek, bu etkileri en aza indirmek veya ortadan kaldırmak için alınacak önlemleri belirlemek amacıyla yürütülür. Bu, doğal kaynakların korunması ve insan sağlığının güvence altına alınması için kritik bir adımdır.

25 hektarlık ÇED sınırı ne anlama geliyor? +

ÇED Yönetmeliği'ne göre, 25 hektar ve üzerindeki açık işletme maden ocakları gibi projeler için daha detaylı bir ÇED raporu hazırlanması gerekmektedir. Bu sınırın altındaki projeler için ise genellikle daha basit bir proje tanıtım dosyası (PTD) yeterli olabilmektedir.

Bu projeler neden tek bir bütün olarak değerlendirilmedi? +

Habere göre, üç ocağın da aynı yatırımcıya ait olması, aynı demiryolu projesi için malzeme sağlaması ve birbirine bitişik olması, tek bir proje olarak değerlendirilmesi gerektiği sorusunu akla getiriyor. Bu durum, ÇED sürecinin bütüncül bir yaklaşımla yürütülmediği şüphesini doğuruyor.

🔴