Gündem 1 saat önce

Bir ileri, beş geri...

HK Yazan: Haber Kaydır Editörlüğü • Yayın: 01.10.2026 01:03 • Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika Orijinal Haber ›

Türkçenin en eski ve en hareketli kelimelerinden biri olan "geri", kökeni Divânü Lügati't-Türk'e dayanan zengin bir anlam dünyasına sahip. Bu güçlü kelime, yeni sözcükler ve deyimler türetmenin yanı sıra, türkülere, ağıtlara ve atasözlerine de yerleşerek kültürel belleğimizde kendine sağlam bir yer bulmuştur. Ancak günümüzde, kelimenin kullanımı ve temsil ettiği anlam, yaşanan olumsuzluklar nedeniyle pek de parlak bir tablo çizmiyor.

Yaşamsal alanlarda olumsuzluklar artarken, siyasetçilerin "azıcık daha sabredin" diyerek önerdiği "geri çekilme" veya "geri adım atma" kavramları, halkın beklentilerini karşılamaktan uzak kalıyor. Eğitim ve ekonomide "ileri" gitmek yerine sürekli "geri"ye düşülmesi, "geri adım atanların" sınırsız sabrıyla birleşince, halkın umutları tükenme noktasına geliyor.

Son dönemde bazı çevrelerce "sağduyu" ile ilişkilendirilen "geri adım atma" ve "ileri" ile "geri"yi harmanlayan bir demokrasi kurgusu yapma çağrıları, gülünç bir duruma dönüşüyor. Gerçek sağduyu, doğru ile yanlışı ayırma gücüyken, eğitimden hakkını alamayan ve yoklukla bunaltılan bir halkın bu gücü kalmamıştır.

Reklam

Mustafa Kemal Atatürk'ün "muasır medeniyet" hedefine ulaşma çabasıyla çelişen bir şekilde, bazı çevreler "geri"ye bakarak bu medeniyetin adresini kestirememektedir. Dinci devlet özlemiyle yanıp tutuşan, Atatürk düşmanı gruplar, devrimleri yıkmak için seferber olmuş durumdadır. Uğur Mumcu'nun ortaya çıkardığı "tarikat, ticaret, siyaset" üçgeni, halkın sağduyusunu yitirmesine ve uzlaşma çağrılarıyla daha da geriye yönlendirilmesine neden olmaktadır.

Mustafa Kemal Türkiye'sinin çocuklarına yakışan yeri görmek için, "geri adım ata ata" gelinen bu noktadan ders çıkarmak gerekmektedir. "Ver yetkiyi, gör etkiyi" sloganıyla desteklenen mevcut sistemin, "ileri" yerine sürekli "geri"ye gitmesi, ülkenin geleceği adına endişe vericidir.

Konu Hakkında

Kelime "geri", Türkçenin en eski ve en köklü kelimelerinden biridir. Divânü Lügati't-Türk gibi eski sözlüklerde dahi pek çok farklı anlamıyla yer alan bu kelime, zaman içinde deyimlere, atasözlerine ve hatta türkülere girerek kültürel hafızamızın ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. "Geri" kelimesinin taşıdığı anlam, sadece mekansal bir yönelimi değil, aynı zamanda bir durumu, bir süreci veya bir anlayışı da ifade edebilir. Ancak haberde belirtildiği gibi, günümüzde bu köklü kelimenin kullanımı ve temsil ettiği anlam, yaşanan toplumsal ve siyasi gelişmelerle birlikte farklı bir boyut kazanmış, olumsuzlukları ve gerilemeyi çağrıştırır hale gelmiştir.

Sıkça Sorulan Sorular

"Geri" kelimesinin kökeni nedir? +

Türkçenin en eski sözlüklerinden biri olan Divânü Lügati't-Türk'e kadar uzanan bir kökene sahiptir. Bu eserde kelimenin pek çok farklı anlamı ve türevi bulunmaktadır.

Günümüzde "geri" kelimesi hangi anlamlarda kullanılıyor? +

Haberde belirtildiği üzere, "geri" kelimesi günümüzde genellikle olumsuzlukları, gerilemeyi, bir adım öncesine dönmeyi veya istenmeyen bir durumu ifade etmek için kullanılıyor. Özellikle eğitim, ekonomi ve siyaset gibi alanlardaki sorunlara işaret ederken sıkça rastlanıyor.

Haberde bahsedilen "geri adım" ne anlama geliyor? +

Haber bağlamında "geri adım atmak", genellikle bir sorunu çözmek yerine mevcut durumdan taviz vermek, ilerleme yerine gerilemeyi kabullenmek veya siyasi baskılar sonucu geri çekilmek gibi anlamlara geliyor. Bu durum, ilerleme yerine yerinde sayma veya geriye gitme olarak yorumlanıyor.

Mustafa Kemal'in "muasır medeniyet" vurgusu neden önemli? +

Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti'nin çağdaş medeniyetler seviyesine ulaşması hedefini koymuştur. Haber, bu hedefe ulaşmak yerine "geri"ye bakarak veya "geri adım" atarak ilerlemenin mümkün olmadığını, bunun aksine Atatürk'ün devrimci düşüncesinden uzaklaşmak anlamına geldiğini vurguluyor.

🔴