Sayıştay, TİHEK’in uluslararası akreditasyon için yetersiz olduğunu gözler önüne serdi: İnsan Hakları Eylem Planı tutmadı

Sayıştay'ın 2021-2023 dönemini kapsayan "2. İnsan Hakları Eylem Planı"na ilişkin değerlendirme raporu, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu'nun (TİHEK) hedeflerine ulaşamadığını ortaya koydu. Raporda, kurumun uluslararası akreditasyon için gerekli olan iş analizi, iş tanımı ve örgütlenme çalışmalarında eksiklikler bulunduğu vurgulandı. Bu durum, TİHEK'in Birleşmiş Milletler (BM) ulusal insan hakları kurumları statüsüyle uyum sağlaması ve "İnsan Hakları Kurumları Küresel Ağı" akreditasyonunu alması gibi hedeflerinin gerçekleşmesini engelledi.

Sayıştay raporuna göre, TİHEK'te iş analizi, iş tanımı ve etütlerine dayalı bir örgütlenme ve norm kadro çalışması henüz tamamlanmamış durumda. Ana hizmet birimleri altında alt birimlerin ve büyükşehirler dışındaki taşra teşkilatının oluşturulmadığı belirtilirken, çalışanların görev ve sorumluluk tanımlarında da eksiklikler tespit edildi. Bu eksiklikler, kurumun uluslararası standartlara ve Orta Vadeli Program hedeflerine uygun faaliyet yürütmesini zorlaştırıyor.

Raporda ayrıca, kurumun toplam 243 kadrosundan 199'unun dolu, 44'ünün ise boş olduğu bilgisine yer verildi. Başka kurumlardan geçici görevlendirilen 39 kişiyle birlikte fiilen görev yapan çalışan sayısı 223 olarak kaydedildi. Bu durum, kurumun personel ihtiyacını tam olarak karşılayamadığı ve uluslararası akreditasyon açısından da önemli bir engel teşkil ettiği anlamına geliyor.

Sayıştay, Paris Prensipleri ve uluslararası kuruluşların önerilerine atıfta bulunarak, vatandaşların ve dezavantajlı grupların kuruma daha kolay erişebilmesi için taşra teşkilatının genişletilmesini önerdi. Halihazırda Gaziantep ve İstanbul'da daireleri bulunan kurumun, erişilebilirlik ilkesini güçlendirmesi için büyük şehirlerde yeni şubeler açmasının önemi vurgulandı. Bununla birlikte, kurumun iç mevzuat eksikliğinin de giderilmesi gerektiği belirtildi. Mevcut 7 yönetmelik, 5 yönerge ve 3 genelgeye ek olarak, mesleki etik ilkeler, çalışma yöntemleri ve başvuru süreçlerini düzenleyecek 6 yeni yönetmeliğin hazırlanması tavsiye edildi.