Son Dakika 22 saat önce

Enflasyon neden çürüme sonuç

HK Yazan: Haber Kaydır Editörlüğü • Yayın: 26.09.2026 01:04 • Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika Orijinal Haber ›

Sermaye piyasalarındaki fon krizi, yalnızca büyük yatırımcıları değil, yüz binlerce küçük yatırımcıyı da olumsuz etkiledi. Ev, otomobil veya emeklilik için biriktirilen paralar, fonların değer kaybetmesiyle birlikte önemli ölçüde azaldı. Küçük yatırımcıların büyük çoğunluğunun amacı daha fazla zengin olmak değil, birikimlerini enflasyona karşı korumaktı. Ancak yüksek enflasyon ortamında birikimlerin satın alma gücü hızla eridi.

Bu durumun temelinde, Eylül 2021'den itibaren uygulanan ve "faiz sebep, enflasyon neticedir" söylemiyle desteklenen düşük faiz politikası yatıyor. Politika faizinin indirilmesiyle birlikte enflasyon hızla yükseldi. Dönemin Hazine ve Maliye Bakanı tarafından "epistemolojik bir kopuş" olarak nitelendirilen bu ekonomi politikası, fiyat istikrarından ve tasarrufun değerinden uzaklaşmaya neden oldu. Bunun sonucunda, işgücü ödemelerinin gayrisafi katma değerden aldığı pay düştü ve hanehalkı tasarruf oranı geriledi.

Yüksek enflasyonun ekonomik etkilerinin yanı sıra toplumsal etkileri de derinleşti. Çalışarak kazanmak yerine kısa yoldan para kazanma algısı güçlendi. "Paramı nereye koyarsam daha çok kazanırım?" sorusu, "Ne üretebilirim?" sorusunun önüne geçti. Şirketlerin kısa sürede inanılmaz değerlere ulaşması ve kolay para hikayelerinin çoğalması, toplumun normal algısını değiştirdi. Maaşı cebine girmeden eriyen çalışanlar ile kısa sürede servet kazananlar arasındaki uçurum büyüdü.

Reklam

Fon krizinin ardından, kontrolsüz yatırım zincirlerinin yanı sıra Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP), Takasbank ve Merkezi Kayıt Kuruluşu gibi kurumların varlığına rağmen denetim mekanizmalarının nasıl işlediği sorgulanıyor. Vatandaşların banka ekranlarında gördükleri fonların denetlendiği varsayımıyla yatırım yapmaları, krizin boyutunu daha da artırdı. Fonlar büyürken kimin denetim yaptığı, olağanüstü getiriler ortaya çıktığında kimin incelediği ve riskler birikirken neden zamanında müdahale edilmediği gibi sorular yanıt bekliyor. Bu durum, yılların emeğini kaybeden binlerce aile ile soruşturmalara yansıyan olağanüstü servetler arasındaki çelişkiyi gözler önüne seriyor.

Konu Hakkında

Türkiye'de son yıllarda yaşanan yüksek enflasyon, bireysel tasarrufların değerini koruma mücadelesini zorlaştırdı. Özellikle 2021'in son çeyreğinden itibaren uygulanan ve "faiz sebep, enflasyon neticedir" tezine dayanan ekonomi politikaları, politika faizinin düşürülmesine ve buna bağlı olarak enflasyonun rekor seviyelere tırmanmasına yol açtı. Bu süreçte, geleneksel tasarruf araçlarının (mevduat gibi) reel getirisi negatifleşirken, vatandaşlar birikimlerini korumak amacıyla farklı yatırım araçlarına yönelmek zorunda kaldı. Fonlar, yüksek getiri vaadiyle birçok küçük yatırımcıyı cezbetti. Ancak bu fonların denetimi, risk yönetimi ve piyasa manipülasyonlarına karşı alınan önlemler konusunda yaşanan aksaklıklar, fon krizinin patlak vermesine ve on binlerce yatırımcının mağdur olmasına neden oldu. Bu durum, ekonomik politikaların bireysel tasarruflar ve finansal piyasalar üzerindeki etkilerini bir kez daha gözler önüne serdi.

Sıkça Sorulan Sorular

Fon krizi tam olarak nedir? +

Fon krizi, sermaye piyasalarındaki yatırım fonlarının beklenmedik bir şekilde değer kaybetmesi sonucu yatırımcıların parasal zarara uğradığı bir durumu ifade eder. Bu durum, fonların yönetimindeki hatalar, piyasa koşullarındaki ani değişimler veya spekülatif hareketler gibi çeşitli nedenlerden kaynaklanabilir.

Küçük yatırımcılar bu krizden nasıl etkilendi? +

Küçük yatırımcılar, genellikle birikimlerini enflasyondan korumak amacıyla fonlara yatırım yaparlar. Ancak fonların ani değer kaybetmesiyle birlikte, bu yatırımcılar ev, araba veya emeklilik gibi geleceğe yönelik planlarını gerçekleştiremeyecek duruma geldiler. Birikimlerinin önemli bir kısmını veya tamamını kaybetmiş olabilirler.

Düşük faiz politikası bu krize nasıl yol açtı? +

Düşük faiz politikası, mevduat gibi geleneksel tasarruf araçlarının cazibesini azaltırken, enflasyonu körükledi. Vatandaşlar birikimlerini korumak için daha yüksek getiri vaat eden yatırım fonlarına yöneldi. Ancak bu durum, fon piyasalarında aşırı talep ve potansiyel risklerin göz ardı edilmesine yol açarak krizin zeminini hazırladı.

Fonların denetimi konusunda hangi sorular soruluyor? +

Krizin ardından, fonlar büyürken kimlerin denetim yaptığı, olağanüstü getiriler karşısında risklerin neden fark edilmediği ve zamanında neden müdahale edilmediği gibi sorular gündeme geldi. Yatırımcılar, denetleyici kurumların ve piyasa düzenleyicilerinin görevlerini yeterince yerine getirip getirmediğini sorguluyor.

🔴