AYM Başkanı Özkaya, bireysel başvuru sempozyumunda savcı ve hâkimlere seslendi: Kürsüden adeta vaaz verdi!
Anayasa Mahkemesi (AYM) Başkanı Kadir Özkaya, bireysel başvuru hakkının hukuk sistemimize dahil edilişinin 14. yıl dönümü dolayısıyla düzenlenen bir sempozyumda, hakim ve savcılara seslendi. Yüce Divan Salonu'nda gerçekleştirilen “Türk Anayasa Mahkemesinin Norm Denetimi Kararlarının Bireysel Başvuruya Etkisi Sempozyumu”nda konuşan Özkaya, bireysel başvurunun anayasa yargısına yeni bir boyut kazandırdığını belirtti.
Özkaya, bireysel başvurunun sadece başvurucunun yaşadığı ihlalin tespit edilmesi ve giderilmesiyle sınırlı olmadığını, aynı zamanda hukuk devletini güçlendiren ve anayasanın toplumsal hayatta etkili olmasını sağlayan önemli bir kurum olduğunu vurguladı. Bireysel başvurunun etkili olabilmesi için ihlal kararlarının gereğinin yerine getirilmesinin ve benzer ihlallerin önlenmesi için tedbir alınmasının şart olduğunu belirten Özkaya, bu mekanizmanın başarısının tüm kamu makamlarının, özellikle de yargı mercilerinin ortak sorumluluğu olduğunu ifade etti.
Sempozyumda verilen istatistiklere göre, 23 Eylül 2012'den bu yana AYM'ye 756 bin 726 bireysel başvuru yapıldı ve bunlardan 648 bin 410'u sonuçlandırıldı. Halihazırda 40 bin 769 başvuru bulunuyor ve bunların yaklaşık 30 bini sonuçlandırılmış durumda. Ayrıca, 2013'ten bu yana verilen 86 bin 849 ihlal kararının yüzde 99,9'unun uygulandığı bilgisi paylaşıldı.
Konuşmasının ilerleyen bölümlerinde, anayasal ilkelerin yorumlanmasının matematiksel bir formülle açıklanamayacağını dile getiren Özkaya, ifade özgürlüğü ile kişilik hakları gibi çatışan durumları ele alırken hakimlerin sadece geçmiş kararları bulmakla kalmayıp, somut olayın özelliklerini değerlendirmesi, yarışan hak ve menfaatleri tartması ve demokratik toplum gereklerini dikkate alarak anayasal açıdan gerekçelendirilebilir bir denge kurması gerektiğini vurguladı. Bu noktada insan muhakemesinin vazgeçilmez olduğunu belirtti.
Son olarak, hakim ve savcılara seslenen AYM Başkanı Özkaya, "Yüce Allah'ımız bize adaleti emrediyor, insafı emrediyor." diyerek, anayasa ve kanunların da adaleti emrettiğini hatırlattı. Hâkim ve savcıların cübbelerinin düğme ve cebinin olmadığını, bunun ne anlama geldiğinin idraki içinde hareket edilmesi gerektiğini belirten Özkaya, "Çıkamayacağın bir dağı bakıp seyran eyleme, yapamayacağın bir gönülü yıkıp viran eyleme. Hakem sensin, hüküm senin. Allah nasip etmiş, yanlış karar ile ziyan eyleme." ifadeleriyle sözlerini tamamladı.
Konu Hakkında
Bireysel başvuru hakkı, Türkiye'de Anayasa Mahkemesi'nin temel hak ve özgürlüklerin korunmasındaki rolünü güçlendiren önemli bir mekanizmadır. 23 Eylül 2010 tarihinde Anayasa'ya eklenen bireysel başvuru hakkı, 14 Eylül 2012 tarihinde yürürlüğe giren kanunla hayata geçirilmiştir. Bu hak sayesinde vatandaşlar, temel hak ve özgürlüklerinin ihlal edildiğini düşündükleri durumlarda doğrudan Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmektedir. Bu, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) gitmeden önce iç hukuk yollarının tüketilmesini sağlayan bir sistemdir ve anayasa yargısının daha erişilebilir ve etkili hale gelmesine katkıda bulunmaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Bireysel başvuru hakkı nedir? +
AYM'ye yapılan bireysel başvuru sayısı ne kadar? +
AYM'nin verdiği ihlal kararlarının uygulanma oranı nedir? +
AYM Başkanı, hakim ve savcılara ne gibi tavsiyelerde bulundu? +
Son dakikayı kaçırma!
Haberin tamamlayıcısı: Telegram kanalımızdan anlık bildirim, sosyal medyadan gün boyu özetler.
