Sanatçıların 26 yıllık telif alacağı gündemde: Sanatçılar haklarını istiyor...

Uluslararası icracı sanatçı meslek birlikleri ağı SCAPR'ın ev sahipliğini MÜYORBİR'in üstlendiği toplantısı İstanbul'da başladı. Yaklaşık 60 ülkeden 200'e yakın sanatçı ve uzmanın katıldığı zirvede, yapay zekanın sanatçı haklarına etkisi, dijital lisanslama ve Türkiye'de yıllardır çözülemeyen 'özel kopyalama harcı' sorunu ana gündem maddeleri arasında yer aldı. Toplantı kapsamında ayrıca, yapay zeka kullanımlarında yorumcuların haklarının korunmasına yönelik kritik bir işbirliği anlaşması imzalandı.

MÜYORBİR Yönetim Kurulu Başkanı Burhan Şeşen, küresel dijital müzik yayıncılığının 40 milyar dolarlık hacmine dikkat çekerek, yapay zeka karşısında net bir duruş sergilenmesi gerektiğini belirtti. Şeşen, "İzinsiz kullanılan yorumcu sesleri ve icraları tespit edilmeli, hak sahiplerine tazminat ödenmeli. Kullanımın anlık izlenebildiği ve telifin doğrudan hesaba yattığı şeffaf bir mekanizma kurulmalı" dedi.

Toplantıda Türkiye'deki telif sistemi ve özel kopyalama harcı krizi de detaylıca ele alındı. Temsilciler, 2024'te dünya genelinde özel kopyalama harcından 1 milyar Euro toplandığını ve Avrupa'da bu gelirin meslek birliklerinin bütçesinin yarısından fazlasını oluşturduğunu belirttiler. Türkiye'de ise bu harcın 26 yıldır hak sahiplerine ödenmediği vurgulandı. Akıllı cihazlardan gümrükte toplanan bu harcın, dijitalleşen ekonomide yorumcunun payını güvence altına alacak şekilde hayata geçirilmesi gerektiği ifade edildi.

Toplantıda, biriken fonların dağıtılamaması konusunda Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın meslek birliklerinden ortak uzlaşı beklediği bilgisi paylaşıldı. Mevcut sorunların aşılması için meslek birlikleri arasında güçlü bir kamuoyu oluşturulması ve öncelikli bir uzlaşı sağlanması gerektiği belirtildi. SCAPR Yönetim Kurulu Başkanı José Luis Sevillano da Avrupa'daki ülkelerin en büyük gücünün 'özel kopyalama harcı' sisteminden geldiğini hatırlattı.