TBMM Başkanlığı, olası İç Tüzük değişikliği için farklı ülkelerdeki örnekleri inceledi: Meclis kendi çalışmasını dinler mi?

TBMM Başkanlığı, olası bir İç Tüzük değişikliği hazırlığı kapsamında, ABD, Fransa, İtalya, Almanya ve Güney Kore gibi ülkelerdeki parlamento çalışmalarını detaylı bir şekilde inceledi. Bu incelemeler sonucunda elde edilen bilgiler, kitap haline getirilerek bir rapor oluşturuldu.

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, takdim notunda bu çalışmanın İç Tüzük ve anayasa tartışmalarına önemli bir çerçeve sunduğunu belirtti. Kurtulmuş, "Bu çalışmaların parlamento usullerinin gelişmesine ve demokratik standartlarımızın ilerlemesine vesile olmasını temenni ediyorum" ifadelerini kullandı.

İncelemeler, Türkiye'deki muhalefetin gündem önerilerinin reddedilmesi eleştirilerine karşılık, Fransa'da muhalefet ve azınlık gruplara ayda bir kez gündemi belirleme hakkı tanındığını ortaya koydu. Ayrıca, Fransa'da parlamentonun haftada en az bir kez hükümetle soru-cevap oturumu yaptığı ve bu oturumlarda vekillere soru sormaları için 2 dakika, bakanlara ise cevap vermeleri için yine 2 dakika süre tanındığı belirtildi. Her oturumda ortalama 15 sorunun cevaplandığı ve ilk soru hakkının muhalefette olduğu vurgulandı.

Güney Kore örneğinde, Türkiye'deki gibi yazılı soru sorma imkanı bulunurken, hükümetin bu sorulara 10 gün içinde yanıt vermesi gerektiği belirtildi. Süresi içinde cevap verilemezse, neden geciktiği ve ne zaman yanıt verileceği Meclis'e bildirilmek zorunda. Muhalefetin eleştirdiği komisyon başkanlıklarının sadece iktidarda olması durumuna karşılık, Fransa'da Meclis hesaplarının incelenmesi için oluşturulan geçici komisyonlarda siyasi parti gruplarının güçleri oranında temsil edildiği ve başkanın muhalefetten seçildiği görüldü.

İtalya'da ise hükümetin hazırladığı kanun hükmünde kararnameleri incelemek üzere oluşturulan yasama işleri komitesinde, 5 üyenin muhalefetten, 5 üyenin ise iktidardan seçildiği bilgisi paylaşıldı. İtalya Temsilciler Meclisi'nde genellikle haftanın bir birleşiminin acil sorulara ayrıldığı ve bu oturumların canlı yayınlandığı, hükümet üyelerinin kamuyu ilgilendiren veya aciliyet arz eden sorulara doğrudan yanıt verme fırsatı bulduğu da çalışmada yer aldı.