Dünya 3 saat önce

Afrika ülkeleri değişsin istiyor… Birleşmiş Milletler’de harita oylaması

HK Yazan: Haber Kaydır Editörlüğü • Yayın: 05.09.2026 01:19 • Kaynak: Hurriyet Dunya Orijinal Haber ›

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, Togo'nun öncülük ettiği ve dünya haritalarının yeniden düzenlenmesini öngören bir tasarıyı büyük çoğunlukla kabul etti. 164 ülkenin oylarıyla onaylanan karar, sadece 1 ret oyuna karşı çıktı. ABD'nin tek başına ret oyu kullanması dikkat çekerken, temsilci girişimin 'ideolojik' olduğunu ve önceliğin uluslararası barış ve refah olması gerektiğini savundu. 6 ülke ise çekimser kaldı.

Yaklaşık beş asırdır haritalarda standart olarak kullanılan Mercator projeksiyonu, 1569 yılında denizcilerin yön bulma kolaylığı için geliştirilmişti. Ancak bu projeksiyon, ekvatora yakın bölgeleri olduğundan küçük, kutuplara yakın bölgeleri ise olduğundan büyük gösterme eğiliminde. Bunun en çarpıcı örneği, haritalarda neredeyse aynı büyüklükte görünen Afrika ve Grönland. Gerçekte ise Afrika'nın yüzölçümü Grönland'ın tam 14 katı.

Togo'nun başlattığı '#CorrectTheMap' (Haritayı Düzeltin) kampanyası, Mercator yerine 2018'de geliştirilen ve daha doğru oranlar sunan Equal Earth haritasının kullanılmasını savunuyor. Change.org'daki destek kampanyası 11 binden fazla imza toplarken, Afrika Birliği de bu girişime Ağustos 2025 itibarıyla destek vereceğini açıkladı.

Reklam

Tarihçiler ve coğrafyacılar, Mercator projeksiyonunun Batı merkezli bir bakış açısını yansıttığını belirtiyor. Eleştirmenlere göre bu harita, özellikle Küresel Güney olarak adlandırılan bölgeleri küçümseyerek ticaret, kalkınma ve eğitimdeki mevcut önyargıları güçlendiriyor. BM Genel Kurulu kararları yasal olarak bağlayıcı olmasa da, bu oylamanın sonucu ders müfredatlarının güncellenmesi ve günlük kullanılan teknolojilerde harita gösterimlerinin iyileştirilmesi gibi adımlara yol açabilir.

Konu Hakkında

Yaklaşık 500 yıldır dünya haritalarında standart olarak kullanılan Mercator projeksiyonu, denizcilik ve haritacılık alanında önemli bir adım olsa da, yüzey alanlarını olduğundan farklı göstermesi nedeniyle uzun süredir eleştiriliyor. Özellikle Afrika gibi ekvatora yakın ve büyük kıtaların olduğundan küçük gösterilmesi, Batı merkezli bir dünya algısı yarattığı ve gelişmekte olan ülkelerin önemini küçümsediği yönündeki eleştirileri beraberinde getiriyor. Togo öncülüğünde başlatılan '#CorrectTheMap' kampanyası, bu algıyı değiştirmeyi ve daha adil bir temsil sunmayı amaçlıyor. Equal Earth gibi daha doğru orantılı harita projeksiyonlarının yaygınlaşması, küresel ölçekte daha dengeli bir anlayışın yerleşmesine katkı sağlayabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Mercator projeksiyonu neden eleştiriliyor? +

Mercator projeksiyonu, Dünya'nın küresel şeklini düz bir haritaya aktarırken, ekvatora yakın bölgeleri olduğundan küçük, kutuplara yakın bölgeleri ise olduğundan büyük gösterir. Bu durum, özellikle Afrika gibi büyük kıtaların gerçek boyutlarından daha küçük görünmesine neden olarak yanıltıcı bir algı yaratır.

BM'deki oylamanın sonucu ne anlama geliyor? +

BM Genel Kurulu'nda kabul edilen karar, yasal olarak bağlayıcı olmasa da, dünya haritalarının daha doğru projeksiyonlarla güncellenmesi yönünde güçlü bir irade ortaya koyar. Bu, eğitim müfredatlarının ve dijital harita servislerinin değişmesine öncülük edebilir.

Equal Earth haritası nedir ve neden tercih ediliyor? +

Equal Earth haritası, 2018 yılında geliştirilmiş, yüzey alanlarını orantılı olarak gösteren bir projeksiyondur. Mercator projeksiyonunun aksine, kıtaların ve ülkelerin gerçek boyutlarını daha doğru yansıtarak küresel bir eşitlik ve doğru temsil sağlamayı hedefler.

Bu harita değişikliği günlük hayatı nasıl etkiler? +

Yeni harita projeksiyonlarının yaygınlaşmasıyla birlikte, okullarda öğretilen coğrafya bilgileri güncellenebilir. Ayrıca, akıllı telefonlarımızdaki navigasyon uygulamaları ve diğer dijital harita servislerinde de daha doğru boyutlandırmalarla karşılaşabiliriz.

🔴