Son Dakika 2 saat önce

Dış politikada da kuşku

HK Yazan: Haber Kaydır Editörlüğü • Yayın: 02.09.2026 01:04 • Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika Orijinal Haber ›

Dış politikada önemli bir gelişme yaşanırken, Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın imzalanmasıyla birlikte çeşitli kuşkular ve sorular gündeme geldi.

Anlaşmanın "kolektif caydırıcı, savunma odaklı, diyalog ve külfet paylaşımına dayanan, bölge huzurunu amaçlayan dost ülkelere açık bir anlaşma" olduğu belirtilse de, taraflardan birine yönelik herhangi bir saldırının tüm ortak ülkelere yapılmış sayılacağı maddesi dikkat çekiyor. ABD-İran geriliminin sürdüğü bir dönemde bu tür bir anlaşmanın imzalanması, Türkiye'yi olası bir çatışmaya çekme potansiyeli taşıyor. Anlaşmanın, ABD Başkanı Donald Trump'ın Beyaz Saray ziyaretinin hemen ardından Suudi Arabistan Veliaht Prensi tarafından imzalanması, ABD'nin yönlendirmesiyle hayata geçirildiği iddialarını güçlendiriyor.

Anlaşmanın ABD'nin Büyük Ortadoğu Projesi'nin bir devamı olarak görüldüğü ve Türkiye'nin aktif dış politika izlediği algısının aksine, pratikte ABD eksenli bir politika takip edildiği yorumları yapılıyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın iki yıl önce başladığını belirttiği anlaşma süreci ile Türkiye-Rusya-İran Astana platformu arasındaki çelişkinin güveni sarstığı ifade ediliyor. Fidan'ın Osmanlı'nın çekilmesiyle Ortadoğu'da istikrarsızlık oluştuğu yönündeki açıklamalarının da tarihi gerçeklerle örtüşmediği, Osmanlı'nın savaş bitmeden paylaşıldığı belirtiliyor.

Reklam

Ortadoğu'nun petrol, doğalgaz ve stratejik konumu nedeniyle emperyal güçlerin mücadele alanı olmaya devam ettiği, bu durumun bölgeyi vekalet savaşlarına açık hale getirdiği vurgulanıyor. Anlaşmanın, ABD hegemonyası altında Suudi Arabistan'ın İran'a karşı güvenliğini sağlama amacı taşıdığı ve Türkiye'nin NATO üyesi olması nedeniyle anlaşmanın 5. maddesi kapsamında NATO güvencesi altında olduğu belirtiliyor. Ancak İran'ın anlaşmayı Suudi Arabistan'ı koruma amacı güttüğü şeklinde algıladığı ve buna tepki gösterdiği ifade ediliyor. Milli Savunma Bakanlığı'nın sürece ilişkin destekleyici açıklamalarının ise mevcut kuşkuları artırdığı ve itibarı zedelediği yorumları yapılıyor.

Konu Hakkında

Mekke Ortak Savunma Anlaşması, Orta Doğu'da artan gerilimler ve bölgesel güç dengeleri bağlamında önemli bir gelişme olarak öne çıkıyor. Özellikle ABD ile İran arasındaki mevcut siyasi ve askeri tansiyon, Suudi Arabistan gibi bölgesel aktörleri kendi güvenliklerini garanti altına almak için yeni stratejiler geliştirmeye itiyor. Bu anlaşma, ABD'nin bölgedeki nüfuzunu pekiştirme ve bölgesel müttefikleriyle ortak savunma mekanizmaları kurma çabasının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Türkiye'nin bu anlaşmadaki rolü ve pozisyonu, ülkenin NATO üyeliği ve bölgesel çıkarları açısından dikkatle inceleniyor. Anlaşmanın içeriği ve potansiyel etkileri, bölgenin gelecekteki istikrarı ve güvenlik mimarisi üzerinde belirleyici olabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Mekke Ortak Savunma Anlaşması nedir? +

Mekke Ortak Savunma Anlaşması, taraftar ülkeler arasında ortak savunma ve caydırıcılığı amaçlayan bir güvenlik işbirliği anlaşmasıdır. Anlaşmaya göre, taraflardan birine yapılan saldırı, tüm taraflara yapılmış sayılacaktır.

Anlaşma Türkiye için ne anlama geliyor? +

Anlaşmanın Türkiye için potansiyel sonuçları tartışmalıdır. Bir yandan bölgesel istikrarı hedeflediği belirtilirken, diğer yandan ülkeyi olası bir çatışmaya sürükleyebileceği endişeleri dile getiriliyor. NATO üyeliği kapsamında güvence altında olduğu düşünülse de, bölgesel dinamikler karmaşıktır.

ABD'nin anlaşmadaki rolü nedir? +

Anlaşmanın ABD'nin isteği ve onayıyla hayata geçirildiği yönünde iddialar bulunmaktadır. ABD'nin bölgedeki stratejik çıkarları ve müttefikleriyle güvenlik işbirliği çerçevesinde bu anlaşmaya destek verdiği düşünülmektedir.

İran'ın anlaşmaya tepkisi ne oldu? +

İran, Mekke Anlaşması'nın asıl amacının Suudi Arabistan'ı korumak olduğunu düşünerek anlaşmaya tepki göstermiştir. Bu durum, bölgedeki gerilimi daha da artırabilecek bir gelişme olarak değerlendirilmektedir.

🔴