Çık bakalım çıkabilirsen, büyük lafın yeri yok

Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) Osman Kavala hakkında verdiği karara sert tepki göstererek, Türkiye'nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne (AİHS) taraf olma durumunu ve AİHM'e bireysel başvuru imkanını gözden geçirmeye zorlanabileceği sinyali verdi.

Uçum, milli yargı bağımsızlığının sadece ülke içindeki yasama ve yürütme gibi güç odakları karşısında değil, aynı zamanda ülke dışındaki kuvvetlere ve mercilere karşı da geçerli olduğunu savundu. Uluslararası sözleşmeler ve mercilerin, ulusal yargının bağımsızlığını ortadan kaldıracak veya zaafa uğratacak şekilde konumlandırılamayacağını ve yorumlanamayacağını belirten Uçum, asıl olanın ulusal yetkiler olduğunu ve uluslararası düzenlemelerin bunlara tabi olduğunu ifade etti. Ancak Anayasa'nın AİHM'i üst yargı organı olarak kabul ettiğini hatırlatan yorumcular, Uçum'un bu açıklamasının pratikte 'biz bunu takmıyoruz' anlamına geldiğini belirtti.

Mehmet Uçum, AİHM'in siyasi proje kararlar verdikçe Türkiye için bir kıymetinin kalmadığını öne sürerek, Türkiye aleyhine siyasi hesaplarla kararlar verilmeye devam edilmesi halinde, AİHM sisteminin çöküşünün de önlenemez hale geleceği uyarısında bulundu. Bu çıkışın, Türkiye'nin AİHS'den çekilme tehdidi olarak yorumlanabileceği belirtildi.

Öte yandan, Türkiye'nin AİHM önünde sonuçlanmayı bekleyen 22 bin 600 dosya ile ülkeler arasında ilk sırada yer aldığı ve bu dosyaların toplam dosya sayısının yüzde 40'ını oluşturduğu bilgisi paylaşıldı. Bu durumun, Uçum'un "milli yargı" eleştirilerine karşılık olarak değerlendirildi. AKP milletvekili Tuğrul Türkeş'in ise sözleşmeden çekilme tartışmalarını devlet çıkarlarına aykırı ve "akıl tutulması" olarak nitelendirdiği hatırlatıldı.