Şam Büyükelçisi Nuh Yılmaz’dan Cumhuriyet’in haberine ‘gayriresmi yanıt’

Türkiye'nin Şam Büyükelçisi Nuh Yılmaz'ın, mevcut görevinin yanı sıra 'Dışişleri Bakanı Özel Temsilcisi' unvanını kullanmaya başlaması, Cumhuriyet gazetesinin haberiyle gündeme geldi. Gazete, Dışişleri Bakanlığı'na, halihazırda en üst düzey diplomatik temsilci olan bir ismin neden böyle ek bir unvana ihtiyaç duyduğunu sormuştu. Bakanlıktan bu konuda resmi bir açıklama gelmezken, haberin kamuoyunda yankı bulmasının ardından iki farklı kaynaktan dolaylı yanıtlar paylaşıldı.

İstihbarat Raporu adlı bir X hesabı, ulaştığı kaynaklara dayandırdığı bilgide, Büyükelçi Yılmaz'ın yeni görevinin, Şam'da Türkiye'yi temsil eden en üst düzey diplomat olmanın ötesinde bir arka plana sahip olduğunu iddia etti. Bu yeni unvanla Yılmaz'ın, Türkiye'nin Suriye'ye yönelik dış politika yapım süreçlerinde ve iki ülkeyi ilgilendiren bölgesel konularda daha aktif rol alabileceği öne sürüldü.

Gazeteci Ragıp Soylu ise bu görevin yeni olmadığını, Şam Büyükelçiliği ile eş zamanlı olarak atandığını belirtti. Soylu, bu tür atamaların bakanlıkta ilk kez olmadığını, daha önce Türkiye'nin Sudan Büyükelçisi'ne de benzer bir yetki verildiğini söyledi. Soylu'ya göre, Bakan Özel Temsilcisi unvanı, büyükelçilere normal görev tanımlarının dışına çıkarak çok taraflı görüşmelere katılma, uluslararası mekanizmalara dahil olma ve görev bölgeleri dışına çıkabilme gibi ek yetkiler sağlıyor. Bu durumun, uluslararası muhataplarla daha rahat iletişim kurulmasına olanak tanıdığı ifade edildi.

Ancak emekli büyükelçi Bozkurt Aran, bu ek unvanın diplomatik pratikte anlamlı bir fark yaratmayacağını savundu. Aran, büyükelçilerin zaten Cumhurbaşkanı'nı temsil ettiğini belirterek, ekstra bir bakan temsilcisi unvanının neden ek avantaj sağlayacağını sorguladı. Aran, uluslararası mekanizmalara dahil olabilmek için Türkiye'nin davet alması gerektiğini ve bu unvanın tek başına girişi kolaylaştırmayacağını vurguladı. Ülke dışına çıkma konusundaki yetkinin ise Bakanlık talimatına bağlı olduğunu hatırlattı.

İYİ Parti Uluslararası İlişkiler Başkanı Ahmet Erozan da benzer bir görüşle, büyükelçinin yanına Bakan Özel Temsilcisi unvanı eklemenin aslında bir 'tenzili rütbe' olabileceğini söyledi. Erozan, böyle bir unvanın ancak atanmış bir büyükelçi yoksa düşünülebileceğini belirtti. Gazeteci Zeynep Gürcanlı ise politika yapım süreçlerine dahil olma iddiasına karşılık, Şam Büyükelçisi'nin zaten bu süreçte söz sahibi olmadığını mı sorguladı.