Son Dakika 2 saat önce

Suriye'de gizli bir tesiste 'tonlarca nükleer madde bulunduğu' iddia edildi

HK Yazan: Haber Kaydır Editörlüğü • Yayın: 18.08.2026 14:48 • Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika Orijinal Haber ›

Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, Salı günü Şam'da Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Grossi ile düzenlediği basın toplantısında, ülkesinin nükleer enerjiyi barışçıl amaçlarla kullanma hakkına bağlı olduğunu vurguladı. Şeybani, gizli bir tesiste bulunan ve eski rejimden kalan beyan edilmemiş nükleer maddelerin UAEA güvenceleri altında Suriye devletinin kontrolünde kalacağını belirtti. Bu maddelerin güvenli işlenmesi ve depolanması için Ajans ile koordineli çalışacaklarını da ekledi.

Şeybani, söz konusu tesisi kendilerinin UAEA'ya bildirdiğini, 17 Temmuz'da Ajans'a gönderdikleri resmi bir mektupla durumu açıkladıklarını söyledi. UAEA heyetinin Salı sabahı tesiste incelemelerde bulunarak numune topladığını da kaydetti. Ajans Başkanı Grossi ise, Suriye'de kötüye kullanılabilecek birkaç ton nükleer madde bulduklarını doğruladı.

Al Arabiya'nın ABD ve İsrailli yetkililere dayandırdığı iddialara göre, bu ayın başında Trump yönetiminin Suriye hükümeti ve İsrail ile gizli bir mutabakat vardığı öne sürüldü. Bu mutabakatın, UAEA gözetiminde tesisteki nükleer maddelerin güvenli bir şekilde kaldırılmasını öngördüğü belirtildi. Axios'un haberine göre, maddelerin eski Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad dönemindeki gizli nükleer programla bağlantılı olduğu ileri sürüldü.

Reklam

İsrail'in yaklaşık iki yıldır takip ettiği ve '99 Numaralı Tesis' olarak bilinen yerde, El Kibar nükleer reaktörü projesinden arta kalan maddelerin depolandığı düşünülüyor. Bir ABD'li yetkiliye göre, tesiste bulunanlar arasında uranyum cevherinin işlenmesiyle elde edilen ve zenginleştirmeye uygun hale getirilebilen 'sarı kek' (yellowcake) de bulunuyor. Bu maddelerin doğrudan nükleer silah yapımında kullanılamayacağı, ancak radyoaktif maddelerin yayılmasını amaçlayan konvansiyonel bir patlayıcı olan 'kirli bomba'da kötüye kullanılabileceği ifade edildi.

Konu Hakkında

Suriye'deki gizli nükleer madde iddiaları, ülkenin geçmişteki nükleer programlarına ve bölgesel güvenlik endişelerine işaret ediyor. İsrail'in 2007'de vurduğu El Kibar nükleer reaktörünün projesinden kalan malzemelerin, uluslararası denetim dışı bir tesiste depolandığına dair iddialar daha önce de gündeme gelmişti. Bu durum, nükleer maddelerin kontrolsüz yayılma riskini ve olası kötüye kullanım senaryolarını akıllara getiriyor. Suriye yönetiminin bu tesisi kendi isteğiyle UAEA'ya bildirmesi ve işbirliği yapma taahhüdü, uluslararası toplumun bu konudaki hassasiyetini ve denetim mekanizmalarının önemini bir kez daha ortaya koyuyor.

Sıkça Sorulan Sorular

Suriye'deki gizli tesiste bulunan nükleer maddeler nelerdir? +

Tesiste, uranyum cevherinin işlenmesiyle elde edilen ve 'sarı kek' (yellowcake) olarak bilinen madde ile El Kibar nükleer reaktöründen arta kalan bazı materyallerin bulunduğu iddia ediliyor. Bu maddelerin doğrudan nükleer silah yapımında kullanılamayacağı, ancak 'kirli bomba' gibi konvansiyonel patlayıcılarda kötüye kullanılabileceği belirtiliyor.

Suriye yönetimi bu tesisi neden UAEA'ya bildirdi? +

Suriye Dışişleri Bakanı'na göre, yönetim bu tesisi kendi iradesiyle ve barışçıl nükleer enerji hakkına bağlılığını göstermek amacıyla UAEA'ya bildirdi. Amaç, bulunan nükleer maddelerin uluslararası denetim altında güvenli bir şekilde işlenmesi ve depolanmasını sağlamak.

UAEA Başkanı Rafael Grossi'nin açıklaması ne oldu? +

UAEA Başkanı Grossi, Suriye'de yaptıkları incelemeler sonucunda 'kötüye kullanılabilecek birkaç ton nükleer madde bulduklarını' açıkladı. Bu açıklama, iddiaların ciddiyetini teyit eder nitelikte.

Bu nükleer maddeler nükleer silah yapımında kullanılabilir mi? +

Yetkililere göre, tesiste bulunan maddeler doğrudan nükleer silah üretimi için kullanılamıyor. Ancak, radyoaktif maddelerin yayılmasını amaçlayan konvansiyonel bir patlayıcı olan 'kirli bomba' yapımında kötüye kullanılma potansiyeli bulunuyor.

🔴