12. Yargı Paketi’nde son viraj: IBAN düzenlemesi kesinleşti, infaz dışarıda kaldı
Yargı sistemine ilişkin geniş kapsamlı değişiklikler içeren 12. Yargı Paketi’nde kritik eşik aşıldı. Cumhurbaşkanlığı’nda sürdürülen yoğun mesaiyle teklifin çerçevesi büyük ölçüde netleşirken, kulislere yansıyan bilgiler paketin hem kapsamının genişlediğini hem de bazı tartışmalı başlıkların dışarıda bırakıldığını ortaya koydu.
İlk etapta 38 madde olarak şekillenen taslağın, bakanlıklardan gelen ek taleplerle birlikte yaklaşık 50 maddeye çıkarıldığı ifade ediliyor. Edinilen bilgilere göre hukukçu kurmaylar Saray’da bir dizi toplantı gerçekleştirerek taslak üzerinde “ince ayar” yaptı. Bu süreçte teknik düzenlemelerden ekonomik başlıklara kadar geniş bir yelpazede revizyonlar ele alındı. Bazı maddelerin kapsamdan çıkarılarak ayrı yasa tekliflerine dönüştürülmesi seçeneği de masada tutuluyor. Bu durum, paketin Meclis sürecinde daha parçalı ilerleyebileceği yorumlarına neden oluyor. Başlangıçta daha dar kapsamlı planlanan paketin, gelen taleplerle genişlediği belirtiliyor. Hukuk sisteminin işleyişine ilişkin teknik düzenlemelerin yanı sıra, ekonomik ve idari başlıkların da eklenmesiyle teklifin hacmi büyüdü.
Kulislerde en netleşen düzenleme IBAN başlığı oldu. IBAN kullanımına yönelik yeni kurallar getirecek düzenlemenin pakette yer almasına “kesin gözüyle” bakılıyor. Son yıllarda dijitalleşmenin etkisiyle artan dolandırıcılık yöntemleri arasında öne çıkan “IBAN kiralama” uygulaması, yargı paketinin en dikkat çekici başlıklarından biri. Adalet Bakanlığı verilerine göre yaklaşık 300 bin hesabın bu kapsamda kullanıldığı tahmin edilirken, halihazırda banka hesabını üçüncü kişilere kullandırdığı gerekçesiyle nitelikli dolandırıcılık suçlamasıyla yargılanan yaklaşık 50 bin kişi bulunuyor. Taslakta, bu fiilin dolandırıcılıktan ayrıştırılarak daha hafif yaptırımlı, müstakil bir suç olarak tanımlanması üzerinde duruluyor. Böylece “farkında olmadan” suça sürüklenen kişilerin doğrudan dolandırıcılık kapsamında değerlendirilmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor. Ayrıca söz konusu suç tipinin şikâyete bağlı hale getirilmesi ve uzlaşma kapsamına alınması ihtimali de masada tutuluyor. Ancak düzenlemenin kapsamı, hangi işlemleri kapsayacağı ve denetim mekanizmalarının nasıl işleyeceği henüz netlik kazanmış değil. Bu başlığın, özellikle finansal işlemlerde şeffaflık ve kayıt dışılıkla mücadele açısından önemli sonuçlar doğurabileceği değerlendiriliyor.
Kamuoyunun en çok merak ettiği başlıklardan biri olan infaz düzenlemesine ilişkin beklentiler ise bu paket için zayıfladı. Daha önce de pakete dahil edilmeyebileceği konuşulan infaz düzenlemesinin, son değerlendirmelerde de dışarıda bırakılması yönündeki görüşün ağırlık kazandığı ifade ediliyor. Bu durum, infaz düzenlemesine ilişkin beklentilerin başka bir yasa teklifine bırakılabileceği yorumlarını beraberinde getirdi. Paketin dikkat çeken bir diğer boyutunu ise “Avukatlık Kanunu”na ilişkin ekonomik düzenlemeler oluşturuyor. Hukuk mesleğinin ekonomik boyutuna yönelik değişiklikler içeren bu başlıkların, barolar ve hukuk çevrelerinde tartışma yaratması bekleniyor. Düzenlemelerin kapsamı henüz netleşmese de mesleki gelirler ve çalışma koşullarına ilişkin yeni adımların gündemde olduğu ifade ediliyor. Tüm bu gelişmeler, 12. Yargı Paketi’nin ana hatlarının büyük ölçüde şekillendiğini ortaya koyuyor. IBAN düzenlemesi paketin en kesin başlığı olarak öne çıkarken, infaz düzenlemesinin bu teklif dışında bırakılmasına kesin gözüyle bakılıyor. Taslağın nihai hali ise TBMM’ye sunulmasıyla birlikte netleşecek.
