Matematik ve bilimde dünya birincisi Ali Koç: ‘Sadece sayıları değil sabretmeyi ve düşünmeyi de öğreniyorum’

Henüz 10 yaşında ama matematik ve bilimde dünyanın zirvesinde. İtalya, Roma’da düzenlenen Uluslararası STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics-Bilim, teknoloji, Mühendislik, Matematik) Olimpiyatları’nda 54 ülkeden 714 finalisti geride bırakarak iki dalda dünya birincisi olan Ali Koç ödül töreninde Türk bayrağını gururla dalgalandırdı. Başarısının ardından sosyal medyada yaptığı “Çok sevinçliyim! Yaşa Türkiye” paylaşımı binlerce kişiye ulaştı. Ali’nin en büyük desteğiyse yıllarını oğlunun eğitimine adayan annesi Pelin Koç. Ali Koç ve annesiyle dünya şampiyonluğuna uzanan yolculuğu konuştuk.

◊ Dünya birincisi olduğunu öğrendiğin an ne yaptın? Nasıl hissettin kendini?

Ali Koç: Çok mutlu oldum, çok gururlandım. İlk anneme baktım, anneme sarıldım. Sonra sahneye koşup madalyamı aldım. Beni asıl gururlandıran şey sahnede Türk bayrağını dalgalandırmaktı.

◊ Yarışmaya giderken birinci olabileceğini düşünüyor muydun?

Ali Koç: Geçen yıl da dünya birincisi olmuştum. Geçen yılki başarımı tekrarlamak istediğim için yine katıldım. Geçen yıl yarışma Barselona’daydı ve 9 yaşındayken ilk dünya birinciliğimi orada kazandım.

◊ Yarışmada neler yapman, hangi tür soruları çözmen istendi?

Ali Koç: 40 matematik, 40 bilim olmak üzere 80 soru vardı. İngilizce olmaları onları biraz zor kıldı.

Ali Koç: Bilim beni bir tık daha fazla zorladı. Biraz karmaşık terimler olması da etkiledi. Bu yıl matematiği de biraz zorlaştırmışlar. O yüzden sınavda yanımıza sözlük getirmemize izin veriyorlardı.

◊ Matematiği ve bilimi sevdiğini ne zaman fark ettin?

Ali Koç: 2,5 yaşında okuma yazma öğrendim ve hesap makineleriyle oynamaya başladım. Matematiğe ilgim hep vardı ama fark etmem anaokulunda, 4-5 yaşlarında oldu. Şu anda devasa bir kütüphanem var. Matematik sayesinde sadece sayıları değil, sabretmeyi ve düşünmeyi de öğreniyorum.

Pelin Koç: Hep matematik ve bilim kitapları aldırıyordu bana. Çok erken okumayı öğrendiği için... Mesela 4 yaşında karekök alıyordu.

Ali Koç: Matematikçi olmak istiyorum. Başta çok ezbere dayalı bir alan gibi görülebilir ama keşfedecek bir sürü yeni şey var. Bunlardan birini ispatlamak istiyorum. Mesela Riemann Hipotezi diye bir şey var, asal sayılarla ve armonik sayılarla ilgili. Onun dışında hayallerimden biri de matematiğin dünyadaki en prestijli iki ödülü olan Abel Ödülü ve Fields Madalyası’nı almak. Cahit Arf gibi ünlü matematikçilerimiz bu ödüller ortaya çıkmadan vefat ettikleri için şimdilik alan Türk yok.

◊ Dünyada bilimle neyi değiştirmek isterdin?

Ali Koç : Tüm çocukların eşit şartlarda eğitim görmesini sağlardım, yoksulluk olmadan. Ve sıkıcı bir müfredat sistemi yerine her çocuğun kendi ilgi alanlarına göre eğitim almasını...Savaşlara, haksızlıklara ve yoksulluğa son verip dünyayı daha barışçıl ve yaşanılabilir hale getirmek isterdim.

Pelin Koç: Roma’da Trevi Çeşmesi’nde “Bir şey dile, para at” dediğimde “Birinci olmak istiyorum” falan demedi. “Keşke tüm çocuklar savaş olmadan bizim gibi mutlu yaşasalar” demişti. Çok duygulanmıştık.

◊ Okul dışında neler yapmayı seviyorsun?

5’inci sınıfa geçtim. 3 yıldır basketbol oynuyorum, zekâ soruları çözmeyi ve matematik olimpiyatları için çalışmayı seviyorum. Futbol hobilerim arasında ama oynamak değil. Aynı zamanda büyük bir Pokemon kartı koleksiyoneriyim.

‘Ali’nin eğitimi için işi bıraktım’

◊ Ali’nin diğer çocuklardan farklı olduğunu ne zaman fark ettiniz?

Doğduğundan beri her şeyi çok erken yapan bir çocuktu. 1,5 yaşında düzgün cümleler kuruyordu. 2,5 yaşında okumayı öğrenmişti. Ona sürekli kitap okuduğum için en büyük hobisi kitap okumak oldu. Sayılara çok ilgisi vardı. Dışarı çıktığımızda plakaları, tabelaları okuyordu. Bunları 2,5-3 yaşında yapmaya başlamıştı, 4 yaşında dört işlem yapıyordu. Ben öğretmiyordum, kendi ilgisi olduğu için sadece destekliyordum. Üstün potansiyelli bir çocuk olduğunu fark edince de işimden ayrılıp onunla bire bir ilgilenmek istedim. Devletin de üstün potansiyelli tanısı vardı. Nasıl doğru yönlendirebiliriz diye hareket ettik.

Devletin özel yetenekli çocuklar için açtığı kurumların öğrencisi aynı zamanda Ali. BİLSEM’de. Ama onun dışında 5 yaşındayken zekâ testi yaptırdık. Zaten üstün tanısı var o zekâ testleriyle. Tanıyı aldıktan sonra bir uzmandan destek aldık. ‘Nasıl bir yol izleyebiliriz’ diye onların görüşleri doğrultusunda hareket ettik. Akademik olarak yaşıtlarının çok ilerisinde olduğu için duygusal ve sosyal yönden de beslenmesi gerektiğini söylediler. Bu yüzden spora yönlendirdik. Yarışmalarda da seçici davrandık.

◊ Onu yönlendirirken çocukluğundan koparmamaya özellikle dikkat ediyor musunuz?

Çok dikkat ediyorum. Okuluyla da işbirliği yaparak sosyal tarafını destekledim. Çocukluğundan hiç koparmamaya çalıştım. Yani akranlarıyla iletişimde aynı frekansı tutturamadığı için daha kendisi gibi olan çocuklarla bir araya getirmeye çalıştım hep. Ali için bu yarışmalara girmek çok zorlayıcı bir şey değil. Tam tersi çok eğlenceli. Evet, sistemli çalışma hayatı var ama oturup da bir LGS’ye çalışır gibi biz çocuğa her gün ders çalıştırmıyoruz ya da her gün bu yarışmalara hazırlamıyoruz.

◊ Bir anne olarak Ali için en büyük hayaliniz ne?

Bunu gönülden söylüyorum, gerçekten mutlu olacağı bir meslek yapsın. Kendi istediği alanda ilerlesin, ben de her zaman yanında olayım. Türkiye’de yaşasın, kendi ülkesi için bir şeyler yapsın istiyorum. İnşallah hak ettiği değeri görür ve mutlu bir hayat sürer.