4 milyar $’lık projede Türkiye’ye kritik rol
ekonomi SERVİSİ - NATO ’nun 4 milyar dolarlık “Uzay ve Gözetleme” projelerinde Türkiye kritik rol üstlendi. TÜBİTAK UZAY, İMECE-2 ve İMECE-3’ü geliştirirken, ASELSAN da NATO’nun güvenli LEO haberleşme uydu ağının tasarımını üstlenecek. 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında Ankara’da düzenlenen Savunma Sanayii Forumu’nda, “Uzay ve Gözetleme” başlığında toplam 4 milyar 12 milyon dolarlık proje ve işbirlikleri duyuruldu. Bu başlık altında Türkiye, Almanya, Danimarka, Finlandiya, Hollanda, İsveç, Kanada ve Norveç’in yer aldığı HALO girişimi öne çıktı.
“Hybrid Alliance Layered Operations in Space” adıyla ilan edilen HALO ile müttefiklerin ulusal kontrolündeki askeri uyduların ortak bir mega takım uydu mimarisinde buluşturulması hedefleniyor.
Bu yeni modelle tek bir ülkenin uydu filolarının maliyet, zaman ve kapsama alanındaki sınırlamalarının aşılarak, yüksek hızlı iletişim, istihbarat ve füze takibi alanlarında fayda sağlanması öngörülüyor. Böylece NATO’nun yüksek hızlı haberleşme, istihbarat toplama ve füze takibinde daha dayanıklı ve kapsayıcı bir kabiliyete ulaşması amaçlanıyor.
Türkiye’nin bu tabloda doğrudan katkısı ise İMECE’den gelen mühendislik birikiminin yeni uydulara aktarılması olacak. Türkiye, İMECE yer gözlem uydusunu temel alarak 2 yeni yüksek çözünürlüklü uydu geliştirecek. Uydular Ankara’da TÜBİTAK UZAY tarafından üretilecek ve sözleşme değeri 300 milyon doların üzerinde olacak.
ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol, “Üye ülkelerin ortaklaşa geliştireceği yeni nesil teknolojilere yönelik yatırım programı kapsamında, LEO yörüngesinde güvenli haberleşme uydularının tasarımı görevi ASELSAN’a tevdi edilmiştir. Bu görev, ülkemizin uzay teknolojileri alanındaki mühendislik yetkinliğine ve uluslararası düzeyde duyulan güvene önemli bir göstergedir. Yeni nesil uydu ağlarının hayata geçirilmesiyle uzayı LEO uydularla donatacağız” dedi.
Türkiye, Kanada, Arnavutluk, Belçika, Yunanistan, Letonya, Lüksemburg, Romanya ve Ukrayna 7 Temmuz’da yaptıkları ortak yazılı açıklama ile ‘Savunma, Güvenlik ve Dayanıklılık Bankası’nı (DSRB) kurma niyetlerini ilan etti. Dokuz ülkenin güçlerini birleştirerek kuracağı bankanın merkezi Kanada’da olacak. NATO Zirvesi’nde açıklama yapan Kanada Başbakanı Mark Carney, “Savunma, güvenlik ve dayanıklılık önceliklerimizi gerçekleştirmek için büyük ölçekli kamu ve özel sermayeyi harekete geçirme ihtiyacının farkındayız. Bankayı kurmak için birlikte çalışma konusundaki ortak kararlılığımızı yeniden teyit ediyoruz. Sağlam bir kredi tabanı üzerine kurulu olan banka, üye ülkelerde sermayeye erişimini genişletecektir” dedi.
Konunun arka planı
NATO'nun savunma yeteneklerini uzay tabanlı sistemlerle güçlendirme çabaları, son yıllarda artan bir ivme kazanmıştır. Özellikle alçak Dünya yörüngesindeki (LEO) uydu ağlarının stratejik önemi, müttefik ülkeleri ortak projelere yöneltmiştir. Bu bağlamda, maliyet etkinliği ve operasyonel esneklik sağlamak amacıyla ulusal uydu kabiliyetlerini birleştiren "Hybrid Alliance Layered Operations in Space" (HALO) girişimi hayata geçirilmiştir. Türkiye, İMECE uydusuyla kazandığı tecrübeyi kullanarak bu projede kilit bir rol üstlenmiş, hem yeni nesil gözlem uyduları geliştirecek hem de güvenli haberleşme ağlarının tasarımına katkıda bulunacaktır. Bu işbirliği, NATO'nun uzaydaki gözetleme ve iletişim kapasitesini önemli ölçüde artırmayı hedeflemektedir.
Sıkça Sorulan Sorular
NATO'nun "Uzay ve Gözetleme" projeleri nedir?
Bu projeler, NATO üyesi ülkelerin uzaydaki gözetleme ve iletişim kabiliyetlerini artırmayı amaçlayan işbirliklerini kapsar. Özellikle alçak Dünya yörüngesinde (LEO) ortak bir uydu mimarisi oluşturularak, yüksek hızlı iletişim, istihbarat toplama ve füze takibi gibi alanlarda müttefiklerin dayanıklılığının güçlendirilmesi hedeflenmektedir.
Türkiye'nin bu projelerdeki rolü nedir?
Türkiye, TÜBİTAK UZAY aracılığıyla İMECE-2 ve İMECE-3 adında iki yeni yüksek çözünürlüklü gözlem uydusu geliştirecektir. Ayrıca ASELSAN, NATO'nun LEO yörüngesindeki güvenli haberleşme uydu ağının tasarımını üstlenerek projenin kritik bir parçası olacaktır.
HALO girişimi neyi amaçlamaktadır?
HALO (Hybrid Alliance Layered Operations in Space), müttefik ülkelerin ulusal kontrolündeki askeri uyduları, ortak bir mega takım uydu mimarisinde bir araya getirmeyi amaçlar. Bu sayede tek bir ülkenin uydu filolarının maliyet, zaman ve kapsama alanı sınırlamaları aşılarak, NATO'nun uzaydaki operasyonel kabiliyetlerinin artırılması hedeflenmektedir.
Projenin toplam maliyeti ne kadardır?
NATO'nun "Uzay ve Gözetleme" başlığı altındaki proje ve işbirliklerinin toplam değeri 4 milyar 12 milyon dolar olarak duyurulmuştur. Türkiye'nin geliştireceği iki yeni uydu için ayrılan bütçe ise 300 milyon doların üzerindedir.
Son dakikayı kaçırma!
Haberin tamamlayıcısı: Telegram kanalımızdan anlık bildirim, sosyal medyadan gün boyu özetler.
