Trump’ın F-35 kararı sonrası harekete geçtiler! İki ülke tek endişe

ABD Başkanı Donald Trump’ın Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’a yönelik sıcak mesajları, Türkiye’nin yeniden F-35 programına dahil edilmesi ve CAATSA yaptırımlarının kaldırılması ihtimali, Atina’da endişe dalgası yarattı. Yunanistan Başbakanı Kiriakos Miçotakis, NATO Zirvesi’nde yaptığı açıklamalarında, doğrudan Trump’ı hedef almaktan kaçınırken, Trump-Erdoğan görüşmesi Yunan basınının manşetlerine taşındı. Hükümete yakın medya F-35 satışının Kongre engeline takılabileceğini savunurken, muhalif basın ise zirveyi Ankara’nın diplomatik başarısı olarak yorumladı.

Kathimerini, “F-35 için övgüler ve vaatler” başlıklı haberinde Trump’ın Türkiye’ye olumlu mesajlar vermesine rağmen F-35 konusunda kesin taahhütte bulunmadığını yazdı. Ta Nea gazetesi de perde arkasında “bol vaat, siyasi gösteri ve pazarlık” yaşandığını belirterek, Türkiye’nin F-35 programına dönüşünün Kongre nedeniyle kolay olmayacağını savundu. Muhalif basın ise çok daha sertti. Efimerida Ton Sintakton, “SultanaNATO” başlığıyla Trump’ın Erdoğan’a neredeyse istediği her şeyi verdiğini ve Atina’nın F-35 sürecini durdurmak için İsrail’in itirazlarına umut bağladığını yazdı. Estia, “Trump Sultan’ın önünde saygıyla eğildi ve F-35’lerin kapısını açtı” manşetini attı. Militaire.gr, “Türk diplomasisi kazanırken, Yunanistan’ın tek boyutlu dış politikası Atina’nın elini zayıflattı” yorumunu yaptı. Dimokratia ise “Ankara’dan gelen haberler Yunanistan için kötü ancak bunu başarı olarak sunacaklar” değerlendirmesinde bulundu.

Miçotakis, NATO’nun bir savunma ittifakı olduğunu belirterek, “Bir ittifak iyi komşuluk ilişkileri ilkesine dayanmalıdır. Tüm NATO müttefiklerinin hassasiyetleri dikkate alınmalıdır” dedi. Türkiye ile yaşanan sorunlara değinen Miçotakis, Yunanistan’ın karasularını genişletme hakkını kullanması halinde Ankara’nın savaş tehdidinin sürdüğünü ileri sürdü. Buna rağmen sorunların “iyi komşuluk ve işbirliği ruhu içinde” çözülebileceğini söyledi.

Atina’nın en büyük beklentisi ise ABD Kongresi. Yunanistan, 1996’da kurulan ve 80’den fazla üyeye sahip iki partili Yunan Dostluk Grubu’na güveniyor. Grubun önde gelen isimlerinden Cumhuriyetçi Kongre üyesi Gus Bilirakis, Miçotakis ile görüşmek için dün Atina’ya geldi. To Vima, Türkiye’ye olası F-35 satışına karşı çıkmaya hazırlanan en az 18 Kongre üyesi bulunduğunu yazarken, Kathimerini ise Trump politikalarının Yunan Dostluk Grubu içinde yıllardır görülmeyen görüş ayrılıklarına yol açtığını aktardı.

Türkiye’nin F-35 programına dönüşüyle ilgili rahatsızlık duyan bir diğer ülke ise İsrail oldu. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Fox News ve CNN’in ardından Newsmax’e verdiği röportajda da Türkiye’nin F-35 programına dönüşünün yanlış bir karar olacağı iddiasına Amerikan kamuoyunu ikna etmeye çalıştı. “Bunun bir hata olduğunu düşünüyorum” diyen Netanyahu, Türkiye’nin Yunanistan ’ı tehdit ettiğini ve İsrail’in yok edilmesi gerektiğini savundu.  Netanyahu, “Türkiye’nin F-35 gibi silahlara sahip olması, bence bölgenin istikrarını büyük ölçüde bozacaktır” iddiasında bulundu.

İsrail’in satışı engellemek amacıyla Kongre nezdinde girişim başlatmaya hazırlandığı da öne sürüldü. Yedioth Ahronoth’a göre Tel Aviv, bu süreçte ABD’nin İsrail’in askeri üstünlüğünün korunmasını öngören yasal düzenlemelerine dayanacak. Haberde, sözkonusu düzenlemelerin Washington’a İsrail’le istişare etme ve gerektiğinde daha gelişmiş uçak versiyonlarının verilmesi gibi telafi edici adımlar atma yükümlülüğü getirdiği belirtilirken, İsrailli bir yetkili de Tel Aviv’in bu doğrultuda harekete geçeceğini belirtti.

İsrailli gazeteci Zvika Yehezkeli de Trump’ın Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “tuzağına düştüğünü” öne sürdü. Trump’ı ABD’nin Türkiye Büyükelçisi Tom Barrack’ın etkilediğini savunan Yehezkeli, “Trump, ona ‘her şey yolunda, her şey iyi’ gibi yanlış fikirler veren Tom’un anlattığı hikâyeye kapılmış durumda” ifadesini kullandı.

Öte yandan ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in Washington ile Tahran arasında yeniden alevlenen çatışmalar ve İsrail’in Türkiye’ye olası Amerikan F-35 savaş uçağı satışına ilişkin endişeleri arasında Tel Aviv’e yapacağı ziyareti iptal ettiği bildirildi. İptalin gerekçesine dair herhangi bir açıklama yapılmadı.

Bilgi Notu : ABD Kongresi’nin 2008’de çıkardığı “QME” (Qualitative Military Edge - Niteliksel Askeri Üstünlük) yasası uyarınca; ABD yönetimi Ortadoğu’daki herhangi bir ülkeye silah satarken, bu satışın İsrail ’in askeri üstünlüğünü zayıflatmayacağını hukuken garanti etmek zorundadır.

Türkiye ve dünyadaki en güncel gelişmelerden haberdar olmak için, bültenlerin gönderileceği e-posta adresini girin.