ABD-İran arasında Hürmüz Boğazı’nda gerilim tırmandı! Trump: Ateşkes bitti

WashIngton ile Tahran arasında Krizin fitilini, önceki gün Hürmüz Boğazı’nda peş peşe düzenlenen tanker saldırıları ateşledi. ABD basınına göre İran, Marshall Adaları bayraklı ve Katar’a ait Al-Rekayyat, Suudi Arabistan bayraklı Wedyan ile Liberya bayraklı Cyprus Prosperity adlı üç tankeri, Umman kıyıları yakınında seyir halindeyken hedef aldı. Al-Rekayyat’ın makine dairesinde yangın çıkarken, diğer iki geminin de saldırılarda hasar aldığı açıklandı. İran devlet televizyonu, tankerlerin yön değiştirme uyarılarını dikkate almadığını öne sürdü.

Washington’un tanker saldırılarına yanıtı iki aşamalı oldu. İlk olarak Hazine Bakanlığı, Tahran’a ‘petrolünün üretimi, sevkiyatı ve satışına yaptırım muafiyeti tanıyan’ 60 günlük lisansı önceki gün iptal etti. ABD’nin ikinci hamlesi olan ‘saldırı’ kararı ise Ankara’da alındı. CNN’e göre Başkan Trump, Beştepe’de Savunma Bakanı Pete Hegseth, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Genelkurmay Başkanı Dan Caine ile bir araya geldi. Habere göre görüşmede, ABD’nin İran hedeflerine yönelik hava saldırılarını içerecek bir yanıt planı hazırlandı. ABD Merkez Komutanlığı CENTCOM’dan yapılan açıklamada İran’da hava savunma sistemleri, komuta kontrol merkezleri, kıyı radarları, gemisavar füze sistemleri ve Devrim Muhafızları’na ait 60’tan fazla sürat teknesinin de aralarında bulunduğu 80’den fazla hedefin vurulduğu kaydedildi.

Tahran’dan ABD’nin saldırılarına yanıt gecikmedi. Devrim Muhafızları, Bahreyn’deki Selman Limanı ve ABD Beşinci Filo karargâhı ile Kuveyt’teki Ali el-Salem Hava Üssü dahil olmak üzere ABD’ye ait 85 askeri tesisin füze ve İHA’lar ile hedef alındığını belirtti. Öte yandan İran Dışişleri Bakanlığı ise ABD’nin ‘hamlelerini’ “mutabakat zaptının ihlali” olarak nitelendirdi. Bakanlık, Körfez ülkelerini topraklarının ABD tarafından kullanılmasına izin vermemeleri konusunda uyardı. İran’ın baş müzakerecisi Muhammed Kalibaf ise “Zorbalık ve şantaj dönemi sona erdi. Bu böyle gitmez. Biz pes etmeyeceğiz” dedi.

Başkan Trump ise krizin ardından ilk değerlendirmesini dün Ankara’da yaptı. “İran’la mutabakat benim için bitti. Artık onlarla anlaşmak istemiyorum” diyen Trump, İranlı yetkilileri “hasta, onursuz insanlar ve aşağılık mahluklar” olarak nitelendirdi. İran’ın “kendisini ortadan kaldırmak” istediğini iddia eden Trump, “Ben onların her listesindeyim. Şimdiye kadar sanırım biraz şanslıydım ama bu çok uzun sürmeyebilir” ifadelerini kullandı. Öte yandan diplomasi kapısını tamamen kapatmayan ABD Başkanı, “Müzakerecilerimizle konuşacağım. Steve Witkoff, Jared Kushner iyi insanlar ama bu konuyu bana yeniden danışmaları gerekiyor. Bana kalırsa, İran’la uğraşmak sadece zaman kaybı. Onlarla anlaşabileceğimizi düşünmüyorum” diye konuştu. Ancak daha sonra konuşması sonrasında bir gazetecinin sorusu üzerine ‘savaşın yeniden başlayacağını sanmıyorum” ifadelerini de kullandı.

Trump’ın Ankara’dan ayrılışından saatler sonra CENTCOM’dan yapılan açıklamada, “Başkan Trump’ın talimatıyla, ABD, İran’a “ Hürmüz Boğazı ’nda seyrüsefer özgürlüğünü tehdit etme yeteneklerini zayıflatmak” amacıyla askeri saldırılar başlattı” denildi. Dün gece de İran basınında Sistan ve Beluçistan’a bağlı Çabahar ve Kunarek kentlerinde, Bender Abbas, Hürmüzgan Eyaleti’ne bağlı Sirik kentinde ve Buşehr’de patlama seslerinin duyulduğu kaydedildi. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Garibabadi, ABD’nin saldırılarının cevapsız kalmayacağını söyledi.

İsrail merkezli Maariv gazetesine konuşan üst düzey bir İsrailli askeri kaynak, Körfez’deki son tırmanışın Tel Aviv için şaşırtıcı olmadığını belirtti. Kaynak, Tahran yönetiminin ABD ’nin masaya koyduğu talepleri karşılamasının zaten mümkün olmadığını vurguladı. Sürecin diplomatik ve askeri liderliğinin Washington’da olduğunu hatırlatan İsrailli yetkili, “Şu anda müzakereleri yürüten taraf da, dün gece İran topraklarında askeri operasyonu gerçekleştiren taraf da doğrudan Amerikalılardır” diyerek ABD’nin sahadaki aktif rolüne dikkati çekti.