CAATSA yaptırmaları nedir? CAATSA açılımı nedir? CAATSA yaptırımları kalktı mı?
Türkiye ile Amerika Birleşik Devletleri (ABD) arasındaki diplomatik ve askeri ilişkilerin en kritik başlıklarından biri olan CAATSA yaptırımları, iki ülkenin liderler düzeyindeki temaslarıyla yeniden dünya gündemine oturdu. Peki, CAATSA yaptırmaları nedir? CAATSA açılımı nedir?
Kısaltması CAATSA olan ve İngilizce açılımı “Countering America’s Adversaries Through Sanctions Act” şeklinde ifade edilen bu yasa, Türkçede “Amerika’nın Hasımlarına Yaptırımlar Yoluyla Karşı Koyma Yasası” olarak tanımlanır. 2017 yılında ABD Kongresi tarafından yürürlüğe sokulan düzenleme, başta Rusya, İran ve Kuzey Kore olmak üzere Washington yönetimi tarafından tehdit olarak görülen ülkelere karşı ekonomik ve siyasi baskı oluşturmayı amaçlamaktadır.
CAATSA yalnızca bu ülkeleri değil, aynı zamanda söz konusu devletlerle savunma, istihbarat ya da stratejik alanlarda önemli iş birliklerine giren üçüncü ülkeleri de hedef alabilecek geniş kapsamlı yaptırım maddeleri içermektedir. Bu yönüyle yasa, ABD dış politikasının etkisini küresel ölçekte artırmayı hedefleyen önemli araçlardan biri olarak değerlendirilmektedir.
Bu yıl Türkiye'de gerçekleşen NATO Zirvesi nedeniyle ABD'den Ankara'ya gelen ABD Başkanı Donald Trump, Beştepe'de konuyla ilgili açıklamalarda bulundu. Trump, CAATSA yaptırımlarıyla ilgili açıklamasında, "Yaptırımları kaldırabileceğimizi söyleyebilirim. Çok yakından çalışıyoruz, artık vaktidir. Dostlarımıza yaptırım uygulamak istemiyoruz." dedi. Türkiye'ye yönelik uygulanan CAATSA yaptırımlarının kısa bir süre içerisinden kaldırılması bekleniyor.
2 Ağustos 2017'de Kongrede kabul edilen CAATSA'da "ikincil yaptırımlar" olarak da anılan bu yaptırımlar şöyle sıralanıyor:
"1- Yaptırım kapsamına alınan kişi ve kurumlara ihracat ithalat bankası desteğinin kesilmesi
2- Mal ve teknoloji ihracatı ruhsatı verilmemesi
3- ABD mali kuruluşlarından kredi tedarik edilmemesi
4- Uluslararası mali kuruluşlardan kredi verilmemesi
5- Mali kurumlara ABD Merkez Bankası ile doğrudan alışveriş yapma izni verilmemesi
6- Yaptırım kapsamına alınan kişi ya da kurumlarla ihale ya da sözleşme yapılmaması
7- Döviz üzerinden işlem yapılmasının yasaklanması
8- Mali kurumlar ve bankalar arasında ödeme ya da kredi transferlerinin yasaklanması
9- Yaptırım kapsamına alınan kişi ya da kurumların ABD topraklarında gayrimenkul sahibi olmasının yasaklanması
10- ABD kişi ve kurumlarının yaptırım kapsamına alınan kişi ya da kurumlardan sermaye ya da borç alışverişinin yasaklanması
11- Yaptırım kapsamına alınan kişilere ABD’ye giriş yasağı
12- Yaptırım kapsamına alınan kişi ve kurumlara benzer işlevi olan üst düzey görevlilere de yaptırım uygulanması."
Yasanın ilgili maddesine göre ABD Başkanı, bu 12 maddeden en az 5'ini seçip uygulamakla yükümlü.
Konunun arka planı
CAATSA, "Amerika'nın Hasımlarına Yaptırımlar Yoluyla Karşı Koyma Yasası" anlamına gelen ve 2017'de ABD Kongresi tarafından kabul edilen bir yasadır. Temel amacı, ABD'nin ulusal güvenlik çıkarlarına tehdit olarak gördüğü ülkelere (Rusya, İran, Kuzey Kore gibi) karşı ekonomik ve siyasi baskı uygulamaktır. Ancak yasa, bu ülkelerle savunma gibi stratejik alanlarda işbirliği yapan üçüncü ülkeleri de kapsayabilecek geniş bir etki alanına sahiptir. Bu durum, Türkiye gibi ABD ile stratejik ortaklığı bulunan ancak Rusya ile de savunma sanayii alanında işbirliği yapan ülkeler için önemli diplomatik ve ekonomik sonuçlar doğurabilmektedir. ABD Başkanı'nın açıklamaları, bu yaptırımların Türkiye için gelecekteki durumunu belirsizliğini korurken, konunun iki ülke ilişkilerindeki hassasiyetini gözler önüne sermektedir.
Sıkça Sorulan Sorular
CAATSA yaptırımları tam olarak nedir ve ne anlama gelir?
CAATSA, 'Amerika'nın Hasımlarına Yaptırımlar Yoluyla Karşı Koyma Yasası'nın kısaltmasıdır. 2017'de ABD Kongresi tarafından çıkarılan bu yasa, ABD'nin tehdit olarak gördüğü ülkelere karşı ekonomik ve siyasi baskı uygulamayı amaçlar. Ayrıca bu ülkelerle stratejik işbirliği yapan üçüncü ülkeleri de hedef alabilir.
Türkiye'ye yönelik CAATSA yaptırımları kaldırıldı mı?
ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye'deki NATO Zirvesi sırasında CAATSA yaptırımlarını kaldırma olasılığından bahsetmiş ve dost ülkelere yaptırım uygulamak istemediklerini belirtmiştir. Bu açıklama, yaptırımların kısa süre içinde kaldırılacağı beklentisini doğurmuştur, ancak kesin bir kaldırma kararı henüz resmi olarak açıklanmamıştır.
CAATSA yaptırımları hangi alanları kapsıyor?
CAATSA yaptırımları, ABD ile işbirliği yapan ülkelere yönelik bir dizi ekonomik ve finansal önlemi içerir. Bunlar arasında ihracat-ithalat bankası desteğinin kesilmesi, ABD mali kuruluşlarından kredi tedarikinin engellenmesi, döviz üzerinden işlem yasakları ve ABD topraklarında gayrimenkul sahibi olmanın engellenmesi gibi maddeler bulunmaktadır.
CAATSA yasası ne zaman yürürlüğe girdi ve kimleri hedef alıyor?
CAATSA yasası, 2 Ağustos 2017'de ABD Kongresi'nde kabul edilerek yürürlüğe girmiştir. Temel olarak Rusya, İran ve Kuzey Kore gibi ABD'nin hasım olarak gördüğü ülkelere yönelik olsa da, bu ülkelerle savunma ve stratejik alanlarda işbirliği yapan üçüncü ülkeleri de yaptırım kapsamına alabilmektedir.
Son dakikayı kaçırma!
Haberin tamamlayıcısı: Telegram kanalımızdan anlık bildirim, sosyal medyadan gün boyu özetler.
