Danimarka'dan ABD'ye rest: Grönland satılık değildir
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi öncesinde basın mensuplarına açıklamalarda bulundu.
Dünyanın her geçen gün daha güvensiz bir yer haline geldiğini vurgulayan Frederiksen, "Daha güçlü bir NATO’ya ihtiyacımız var. Tarihin en güçlü ittifakına sahibiz ve bunu bu şekilde korumalıyız. Bugün buradaki ana mesajım, Avrupa'nın yeniden silahlanmasının taşıdığı önemdir" dedi.
Frederiksen, Avrupa genelinde ve transatlantik ölçekte ABD ile güçlü bir endüstriyel savunma tabanının oluşturulması ve Ukrayna'ya destek çağrısı yaparak, "Ukrayna'ya daha fazla yardım etmeli, Rusya üzerindeki baskıyı artırmalı ve bu savaşın tek haklı kazananının Ukrayna olmasını sağlamalıyız. Birliğimiz ve birlikte durma kararlılığımız belki de daha önce hiç olmadığı kadar önemli" diye konuştu.
ABD’nin Grönland’a yönelik yaklaşımını da eleştiren Danimarka Başbakanı Frederiksen, ülkesinin bu konudaki pozisyonunun son derece net olduğunu hatırlatarak şöyle devam etti:
"ABD Başkanı'nın bu konudaki pozisyonu maalesef çok açık, bizim pozisyonumuz da her zaman olduğu gibi net. Grönland elbette satılık değildir. Müttefiklerimiz de dahil olmak üzere herkesin Grönland halkının kendi kaderini tayin etme hakkına saygı duymasını bekliyoruz. Biz egemen bir devletiz; herkesin toprak bütünlüğümüze ve egemenliğimize saygı göstermesi gerekiyor. Kendi topraklarımız da dahil olmak üzere NATO'nun her bir santimetresini savunmaya hazırız."
Frederiksen, NATO'nun temelini oluşturan kolektif savunma ilkesine (5. Madde) tam bağlılık mesajı vererek, "Eğer birimize bir şey olursa, herkes birbiri için ayağa kalkmalıdır. 5. Madde bizim sigortamızdır. Bu durum şu anda Rusya'dan kaynaklanan savaşla karşı karşıya olan doğu kanadı için de geçerlidir, 11 Eylül'de (ABD) saldırıya uğrandığında da geçerliydi, Grönland için de geçerlidir. Danimarka Krallığı'nı sonuna kadar savunacağız" ifadelerini kullandı.
ABD'nin NATO'nun 5. Maddesi'ne olan bağlılığından da şüphe duymadığını aktaran Frederiksen, ittifakın geleceğine dair "Danimarka ve Avrupa perspektifinden bakıldığında, NATO olmadan halkımın güvenliğini sağlamam mümkün değil. Transatlantik genelinde insanların güvende olabilmesi NATO sayesindedir ve bu gelecekte de böyle kalacaktır" değerlendirmesinde bulundu.
İzlanda Başbakanı Kristrun Frostadottir ise yaptığı açıklamada, "Grönland, Grönland halkınındır. Onlar ABD'nin bir parçası olmak istemiyor. Bu konuda gayet netler" ifadesini kullandı.
NATO'nun son 12 ayda daha da güçlendiğini belirten Frostadottir, "Evet, dinamikler değişti ve yapılan görüşmeler bir bakıma biraz farklılık gösterebilir; ancak daha fazla üyemiz var ve savunmaya daha fazla kaynak aktarılıyor; dolayısıyla bu, pek çok açıdan 12 ay öncesine kıyasla daha güçlü bir ittifak" ifadesini kullandı.
Frostadottir, Grönland tartışmalarından ziyade Rus tehdidine odaklanılması gerektiğini vurguladı.
Konunun arka planı
Grönland, Danimarka Krallığı'na bağlı özerk bir bölgedir ve stratejik konumu nedeniyle tarih boyunca ilgi odağı olmuştur. Özellikle ABD, geçmişte de Grönland'ı satın alma veya askeri üs kurma gibi girişimlerde bulunmuştur. 1946'da ABD Başkanı Truman'ın Grönland'ı satın alma teklifi Danimarka tarafından reddedilmişti. Soğuk Savaş döneminde stratejik önemi daha da artan adada ABD'nin Thule Hava Üssü bulunmaktadır. Son dönemde ABD'nin Grönland'a yönelik ilgisinin yeniden arttığına dair sinyaller, Danimarka'nın bu konudaki hassasiyetini ve egemenlik vurgusunu artırmasına neden olmuştur. Bu durum, NATO zirvesi gibi uluslararası platformlarda da gündeme gelerek, Danimarka'nın toprak bütünlüğü ve halkının kendi kaderini tayin hakkına verdiği önemi bir kez daha ortaya koymuştur.
Sıkça Sorulan Sorular
ABD'nin Grönland'a ilgisi yeni mi?
Hayır, ABD'nin Grönland'a olan ilgisi yeni değildir. Geçmişte de, özellikle 1946'da ABD Başkanı Truman'ın Grönland'ı satın alma teklifiyle bu ilgi belgelenmiştir. Soğuk Savaş döneminde adanın stratejik önemi nedeniyle ABD'nin bölgedeki askeri varlığı da devam etmiştir.
Danimarka'nın Grönland konusundaki tutumu nedir?
Danimarka'nın Grönland konusundaki tutumu son derece nettir. Başbakan Mette Frederiksen, Grönland'ın satılık olmadığını ve Grönland halkının kendi kaderini tayin hakkına saygı gösterilmesi gerektiğini vurgulamıştır. Danimarka, toprak bütünlüğüne ve egemenliğine saygı gösterilmesini beklemektedir.
Grönland neden stratejik öneme sahip?
Grönland, Kuzey Kutbu'ndaki stratejik konumu nedeniyle büyük önem taşımaktadır. Hem coğrafi konumu hem de doğal kaynak potansiyeli, onu küresel güçler için cazip bir bölge haline getirmektedir. Bu durum, özellikle askeri ve ekonomik açıdan stratejik planlamalarda rol oynamaktadır.
Bu durum NATO ittifakını nasıl etkiler?
Danimarka Başbakanı, Grönland'ın toprak bütünlüğünün NATO'nun 5. Maddesi (kolektif savunma) kapsamında korunduğunu belirtmiştir. Bu tür bölgesel anlaşmazlıkların NATO içinde çözülmesi ve ittifakın birliğini zedelememesi beklenmektedir. İzlanda Başbakanı da konunun Rus tehdidi gibi daha acil konuların önüne geçmemesi gerektiğini ifade etmiştir.
Son dakikayı kaçırma!
Haberin tamamlayıcısı: Telegram kanalımızdan anlık bildirim, sosyal medyadan gün boyu özetler.
