ABD İran savaşı yeniden mi başladı?
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), salı günü düzenlenen operasyonda boğazdaki İran Devrim Muhafızları Ordusu'na ait 60'tan fazla küçük tekne dahil olmak üzere 80'den fazla hedefin vurulduğunu açıkladı.
Açıklamada, saldırıların uluslararası su yolunda ticari taşımacılığı hedef alan eylemlere karşılık ağır bedeller ödetmek amacıyla gerçekleştirildiği belirtildi.
CENTCOM ayrıca füze fırlatma mevzileri, hava savunma sistemleri ve komuta merkezlerinin de imha edildiğini duyurdu ancak hedeflerin konumlarına ilişkin detay paylaşmadı.
İran Dışişleri Bakanlığı ise Washington'ın adımlarını geçen ay imzalanan 14 maddelik mutabakat zaptının ihlali olarak nitelendirdi ve Tahran'ın ulusal çıkarlarını korumak adına kararlı adımlar atacağını açıkladı.
İran devlet medyası; Keşm Adası, Bender Abbas ve Sirik bölgelerinin vurulduğunu, şarapnel parçaları nedeniyle yaralananların olduğunu aktardı. İran yönetimi, üç tankere yapılan saldırıların sorumluluğunu ise doğrudan üstlenmedi.
Askeri operasyon öncesinde ABD Hazine Bakanlığı, geçen ay Washington ve Tahran arasında imzalanan mutabakat zaptı kapsamında İran'a yönelik petrol yaptırımlarını geçici olarak kaldıran muafiyeti iptal etti.
İran Dışişleri Bakanlığı, bu kararın ABD hükümetinin güvensizliğini ve kötü niyetini kanıtladığını savundu.
Katar ve Suudi Arabistan da Hürmüz Boğazı ve çevresinde kendi ülkelerine ait birer tankerin vurulduğunu doğrulayarak saldırılardan İran'ı sorumlu tuttu.
Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari, "Al-Rekayyat" adlı gemiye yönelik hedefli saldırı nedeniyle Tahran'ı tamamen sorumlu tuttuklarını belirtti.
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı ise sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, "Wadyan" adlı Suudi tankerinin boğazı geçerken İran tarafından hedef alındığını açıkladı.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Katar'ın suçlamalarını iyi komşuluk ilişkileri ilkesine aykırı bulduğunu ifade etti.
Bekayi, İran ile koordineli rotaları kullanmayan veya gemi takip sistemlerini kapatan ticari gemilerin çarpışma riskiyle karşı karşıya kaldığını ve bu durumun boğazdaki güvenli geçiş çabalarını aksattığını ileri sürdü.
Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO) tarafından yapılan açıklamada da pazartesi günü Hürmüz Boğazı'ndan geçen bir tankerin motor odasına isabet eden tanımlanamayan bir mermi nedeniyle yangın çıktığı bildirildi.
Salı günü yaşanan diğer iki ayrı olayda ise bir tankerin boğazdan çıkarken vurulduğu ancak yoluna devam edebildiği, diğerinin ise hafif yapısal hasar aldığı kaydedildi.
Konunun arka planı
Hürmüz Boğazı, küresel petrol ticaretinin yaklaşık %30'unun geçtiği stratejik bir su yoludur. İran ve ABD arasındaki gerilimler, bölgedeki deniz güvenliği ve ticari gemi seyrüseferini uzun süredir etkilemektedir. Özellikle İran Devrim Muhafızları'nın bölgedeki faaliyetleri ve ABD'nin yaptırımları, tansiyonu yükselten unsurlardır. Son dönemde İran'a yönelik petrol yaptırımlarının muafiyetinin iptal edilmesi ve bölgedeki gemilere yönelik saldırıların artması, mevcut durumu daha da hassas bir hale getirmiştir. Bu olaylar, bölgedeki istikrarı tehdit etme potansiyeli taşımaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Hürmüz Boğazı neden stratejik öneme sahip?
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi ile Umman Körfezi'ni birbirine bağlayan dar bir su yoludur. Küresel petrol ticaretinin önemli bir bölümü bu boğaz üzerinden gerçekleştiği için stratejik bir konuma sahiptir. Bölgedeki herhangi bir istikrarsızlık, küresel enerji piyasalarını doğrudan etkileyebilir.
ABD'nin operasyonunun amacı neydi?
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yapılan açıklamaya göre, operasyonun amacı, uluslararası sularda ticari taşımacılığı hedef alan eylemlere karşılık olarak İran Devrim Muhafızları'na ait hedefleri vurmaktı. Amaç, bu tür eylemlerin ağır bedelleri olacağını göstermekti.
İran'ın bu saldırılara tepkisi ne oldu?
İran Dışişleri Bakanlığı, ABD'nin adımlarını geçen ay imzalanan mutabakat zaptının ihlali olarak nitelendirdi. Tahran yönetimi, ulusal çıkarlarını korumak adına kararlı adımlar atacağını belirtirken, İran devlet medyası bazı bölgelerin vurulduğunu ve yaralananlar olduğunu aktardı. Ancak üç tankere yapılan saldırıların sorumluluğunu doğrudan üstlenmedi.
Bölgedeki gemi saldırıları ne zamandır devam ediyor?
Haberde belirtilen son olaylar Salı günü gerçekleşmiş olsa da, bölgedeki deniz güvenliği ve gemilere yönelik saldırılar uzun süredir devam eden bir sorundur. Özellikle son aylarda İran'a yönelik yaptırımların kaldırılmasıyla birlikte bu tür olayların arttığı gözlemlenmektedir.
Son dakikayı kaçırma!
Haberin tamamlayıcısı: Telegram kanalımızdan anlık bildirim, sosyal medyadan gün boyu özetler.
