Zirve öncesi ev baskınları ve gösteriler dahil 20 günde 548 kişi gözaltına alındı: NATO kuşatması

Ankara’da bugün başlayacak ve iki gün sürecek NATO zirvesi öncesinde başkent güvenlik ablukasına alınırken zirvenin diplomatik hazırlıkları yasaklar, gözaltı ve tutuklamalar, erişim engelleri, yoksulluğun önüne çekilen bariyerler, akreditasyon krizleriyle birlikte ilerledi.

Gazeteciler, avukatlar, akademisyenler, öğrenciler, sendikacılar, dernek üyeleri ve siyasi parti temsilcileri de ev baskınlarıyla gözaltına alındı.

Cumhuriyet’in derlediği verilere göre, 20 Haziran’dan 6 Temmuz’a uzanan 20 günlük süreçte zirve gerekçesiyle düzenlenen operasyonlar ve protesto gösterilerine müdahalelerde en az 548 kişi gözaltına alındı. Ankara merkezli ilk gözaltı dalgasında 241 kişi hakkında gözaltı kararı verildi; 225 kişi gözaltına alındı, 178 kişi tutuklandı, 34 kişi hakkında adli kontrol kararı verildi. İstanbul’daki ayrı dosyada 31 kişiden 19’u tutuklandı, 12 kişi adli kontrolle serbest bırakıldı.

Dolmabahçe’deki NATO parlamenter zirvesi protestosunda 89 kişi, 5 Temmuz’daki çok illi ev baskınlarında 39 kişi, TKP’nin Ankara’daki NATO karşıtı yürüyüşüne müdahalede 145 kişi, HKP’nin eski TBMM önündeki eyleminde ise 19 kişi gözaltına alındı.

Ankara Valiliği, zirve gerekçesiyle 10 Temmuz saat 23.59’a kadar kent genelinde toplantı, gösteri yürüyüşü, basın açıklaması, oturma eylemi, miting, stant açma, çadır kurma, bildiri dağıtma, afiş ve pankart asma gibi etkinlikleri yasakladı. Yasak kararına izinsiz İHA uçuşları da eklendi. Zirve alanları ve delegasyon güzergâhları “hassas bölge” haline getirilirken kentte çok sayıda cadde ve sokak trafiğe kapatıldı. Valilik duyurularıyla yalnızca eylemler değil, gündelik yaşam da sınırlandırıldı. Belirli bölgelerde skuter ve motokurye kullanımı yasaklandı, ağır tonajlı araçların şehir içine girişi kısıtlandı, otel çevreleri ve heyet güzergâhları güvenlik çemberine alındı. Bazı esnaflar dükkânlarını kapattı.

5 Temmuz’daki yeni dalgada İstanbul, Ankara, İzmir, Denizli, Antalya, Şanlıurfa, Kocaeli, Çanakkale ve Bursa’nın da aralarında bulunduğu çok sayıda ilde ev baskınları yapıldı. Siyasi parti, meslek örgütü ve dernek açıklamalarına göre gazeteciler, avukatlar, akademisyenler, hukuk öğrencileri, sendikacılar, dernek üyeleri ve siyasi parti temsilcileri gözaltına alındı. Baskınlarda TİP, EMEP, SOL Parti, Halkevleri, Devrimci Gençlik Derneği, Sosyalist Mücadele İnisiyatifi ve Çağdaş Hukukçular Derneği çevresinden çok sayıda kişi hedef alındı.

Zirve öncesi baskı yalnızca sokakla sınırlı kalmadı. NATO karşıtı kampanya siteleri ve bazı içeriklere yönelik erişim engeli kararları da sürecin parçası oldu. NATO karşıtı sosyal medya hesapları, kampanya içerikleri ve dijital çağrılara yönelik erişim sınırlamaları muhalefet ve meslek örgütlerinin tepkisini çekti. Basın akreditasyonlarında da benzer bir tablo ortaya çıktı. Cumhuriyet, Birgün, ANKA, Sözcü, Halk TV’nin de aralarında bulunduğu çok sayıda kurum ve gazetecinin akreditasyon başvurusu gerekçe gösterilmeden reddedildi.

NATO Sözcüsü ve Stratejik İletişim Ofisi Direktörü Allison Hart, NATO karargâhı dışında düzenlenen zirvelerde ev sahibi ülkenin kendi ülkesinden gelen gazetecilerle ilgili değerlendirmelerine dayanıldığını belirtti. Açıklama, ret kararlarında Ankara’nın işaret edildiği yorumlarına neden oldu. “natodefol.com” ile Türkiye Komünist Hareketi’nin “natoyahayir.tkh.org.tr” adresli kampanya siteleri de mahkeme kararlarıyla erişime engellendi.

Ankara’da sokaklar yasaklarla kapatılırken İstanbul’da Fatih Sultan Mehmet Köprüsü’nün ABD bayrağının renkleri olan beyaz, mavi ve kırmızıyla ışıklandırılması tepki çekti. Haliç Köprüsü’ne “Çocuklarınızı saklayın Trump geliyor” yazılı pankart asıldı.

Türkiye Komünist Partisi’nin (TKP) çağrısıyla önceki gün Ankara, İstanbul, İzmir, Adana, Samsun ve Çanakkale’de yurttaşlar NATO’ya karşı yürüdü. Ankara’daki yürüyüşe polis müdahalesindede 139 kişi, HKP’nin eski TBMM önündeki eyleminde ise 19 kişi gözaltına alındı.