İsrail uzmanı Dr. Remzi Çetin, İsrail’in ‘Ermeni Soykırımı’ kararını değerlendirdi: ‘Türkiye’yle psikolojik kopuş’

İsrail kabinesi, önceki gün, 1915 olaylarını ‘Ermeni Soykırımı’ olarak tanıma kararı aldı. Yürürlüğe girmesi için Knesset’in (parlamentonun) onayına sunulacak karara tepkiler yükseldi.

Dışişleri Bakanlığı, “Tüm dünyanın gözü önünde Filistin halkına yönelik sistematik zulüm uygulayan ve Uluslararası Adalet Divanı'nda Gazzelilere karşı soykırım işlemek suçundan yargılanmakta olan İsrail hükümeti, 1915 olaylarıyla ilgili olarak kabul ettiği siyasi kararla kendi suçlarını örtbas etmeyi hedeflemektedir.

Hukuki ve tarihi gerçekleri yok addeden bu kötü niyetli girişim, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nde Filistinlilere karşı işlenen suçlarla bağlantılı olarak yürütülen soruşturma kapsamında haklarında tutuklama emri bulunan Netanyahu ve suç ortaklarının içinde bulunduğu sıkışmışlığı gözler önüne sermektedir.

Türkiye, İsrail'in bölgedeki genişlemeci ve istikrarsızlaştırıcı politikalarının son bulması ve Netanyahu hükümetinin Filistin halkı başta olmak üzere sivillere karşı işlediği suçlardan dolayı hukuk önünde hesap vermesi için kararlılıkla çalışmaya devam edecektir” açıklamasını yaptı.

İsrail ile iyi ilişkilere sahip Azerbaycan’dan da karara tepki geldi. Azerbaycan Dışişleri’nin açıklamasında, “İsrail hükümetinin sözde ‘Ermeni soykırımı’ ile ilgili kararı ciddi bir endişe kaynağıdır. 1915 olaylarına ilişkin tarihi gerçeklerin çarpıtılması ve karmaşık tarihi süreçlerin, hukuki ve bilimsel temellerden uzak, siyasi kararların konusu haline getirilmesi kabul edilemez. Bu tür adımlar uzlaşmaya ve karşılıklı anlayışa hizmet etmek yerine, mevcut çatışmaları derinleştirmeye ve bölgede kalıcı barış ve uzlaşma çabalarını engellemeye hizmet etmektedir. İsrail hükümetini bu kararı yeniden gözden geçirmeye çağırıyoruz” ifadeleri kullanıldı.

İsrail Dış Politika Uzmanı Dr. Remzi Çetin, kararı Cumhuriyet’e değerlendirdi. Çetin, İsrail parlamentosunun aşırı sağ ağırlıklı olduğuna vurgu yaparak “Karar parlamentodan mutlaka geçecektir” dedi.

Atılan adımı “Çok ucuz bir hareket” ve “Zamanlaması manidar” sözleriyle yorumlayan Çetin, “Böyle diyorum çünkü geçen haftalarda BM soruşturma komisyonu çok önemli bir rapor yayımladı. BM tarihinde ilk kez, İsrail, soykırımla suçlanıyor. Rapor yayımlandıktan dört gün sonra, İsrail makamları tarafından İsrail parlamentosuna, Türkiye’ye karşı Ermeni soykırımı iddialarını tanıyacaklarını belirten bir açıklama yapıldı” diye konuştu.

İsrail’in daha önce ‘Ermeni soykırımı’nı tanıma baskılarına direndiğine dikkat çeken Çetin, “Türkiye ile ilişkileri ve Azerbaycan faktörü İsrail’i frenliyordu. Ortadoğu’da Türkiye gibi bir stratejik ortağını kaybetmek istemiyordu. Ancak Türkiye-İsrail ilişkileri eskisi gibi değil. Bugün her alanda bir rekabet sözkonusu. Kıbrıs sorununa, Ege’ye, Suriye sahasına, Gazze’ye ve Somali’ye kadar uzanan bir bilek güreşi var. Şimdi, bu bilek güreşinin uluslararası hukuk konusu olan soykırıma doğru kaydığını görüyoruz. Bu, şaşırtıcı değil” dedi.

Çetin, bunun yanında, “İsrail’e göre tarihte yapılan biricik soykırım, Holokost, yani Yahudi soykırımıydı. İsrail’in devlet yetkilileri ve önde gelenleri, dünyanın sadece Holokost’u bir soykırım olarak görmesini istiyordu. Bu biricikliğini kırmak istemedikleri için de Ermeni soykırımına mesafeleriydiler. Ama dünya değişti, ilişkiler değişti. İsrail, üzerindeki uluslararası baskıyı bertaraf etmek için Türkiye’ye karşı oynuyor” değerlendirmesini yaptı.

Remzi Çetin, sonuç olarak, “Bu karar, Türk-İsrail ilişkilerinde ‘psikolojik kopuş’ anlamına geliyor. Karar çıkarsa Türkiye-İsrail ilişkilerinin tarihsel duygudaşlığı da bozulacak. Bu, Türkiye’nin kaybı değil, İsrail bu kararla kendi ayaklarına sıkıyor” sözlerini sarf etti. Azerbaycan’ın konuya yaklaşımına da değinen Çetin, “İsrail’in kararı, Azerbaycan-İsrail ilişkilerini zedeleyecek bir karar. ‘Azerbaycan yüksek tonda tepki vermiyor’ gibi söylemler var ama Azerbaycan-İsrail ilişkilerini kendi potasında değerlendirmek lazım. Aliyev yönetimi tasarının Knesset’te geçmemesi yönünde kulis yapacaktır. Fakat bana göre bu karar, yalnızca Netanyahu, son anda ‘Bu karar şu an için çok erken’ derse engellenebilir. Bunu da çok olası görmüyorum” diye konuştu.