Soykırımcı İsrail’den tarihi provokasyon

GAZZE Şeridi’nde gerçekleştirdiği sivil katliamlar nedeniyle Uluslararası Adalet Divanı’nda soykırımla yargılanan ve dünya kamuoyunda giderek yalnızlaşan İsrail, Türkiye’ye karşı kışkırtıcı bir diplomatik adım attı. İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, hükümetin geçen hafta kendisi tarafından sunulan sözde Ermeni soykırımı iddialarını tanıma kararını oybirliği ile kabul ettiğini duyurdu. Tasarının oylama için İsrail Parlamentosu Knesset genel kuruluna sunulması planlanıyor. Geçmişte de benzer hamlelere girişen Tel Aviv yönetiminde, yaklaşık on yıl önce İsrail Parlamentosu Eğitim Komisyonu sözkonusu iddiaları kabul etmişti. Mayıs 2018’de ise iki ülke arasındaki ilişkilerin yine gergin olduğu bir dönemde genel kurulda bir tanıma tasarısı tartışmaya açılmış ancak resmi bir hükümet kararına dönüşmemişti. Kararın, son yıllarda birçok başlıkta gerilen Türkiye-İsrail ilişkilerinin gölgesinde alınması dikkati çekti. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu geçen yıl katıldığı bir podcast yayınında, 1915 olaylarını kamuoyu önünde “Ermeni soykırımı” olarak niteleyen ilk İsrail Başbakanı olmuştu.

İsrailli analist Yair Navot ise al Monitor’a yaptığı açıklamada, sözde Ermeni soykırımına dair İsrail hükümetinin yaptığı tanıma hamlesinin tamamen çıkarcı bir adım olduğunu belirterek kararın arkasındaki motivasyonun Türkiye ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’a “laf atmaktan” öte bir anlama gelmediğini ifade etti.

İsrailli Maariv gazetesinin politika muhabiri Anna Barsky, sözkonusu kararın Türkiye’den ziyade İsrail ile Azerbaycan arasındaki pozitif ilişkiler için bir karışıklık çıkarabileceğini belirterek kararın kabinede onaylanmasının öncesinde İsrailli bakan Saar’ın Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov ile görüştüğünü aktardı. Ermenistan Dışişleri Bakanlığı ise konuyla alakalı yorum yapmaktan kaçınırken gerekirse daha sonra bir açıklama yapılacağını kaydetti. Ankara’dan konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Dışişleri Bakanlığı, İsrail hükümetinin 1915 olaylarını “soykırım” olarak tanımasına ilişkin karara sert tepki gösterdi.

Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, “Tüm dünyanın gözü önünde Filistin halkına yönelik sistematik zulüm uygulayan ve Uluslararası Adalet Divanı’nda Gazzelilere karşı soykırım işlemek suçundan yargılanmakta olan İsrail hükümeti, 1915 olaylarıyla ilgili olarak kabul ettiği siyasi kararla kendi suçlarını örtbas etmeyi hedeflemektedir. Hukuki ve tarihi gerçekleri yok addeden bu kötü niyetli girişim, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nde Filistinlilere karşı işlenen suçlarla bağlantılı olarak yürütülen soruşturma kapsamında haklarında tutuklama emri bulunan Netanyahu ve suç ortaklarının içinde bulunduğu sıkışmışlığı gözler önüne sermektedir. Türkiye, İsrail’in bölgedeki genişlemeci ve istikrarsızlaştırıcı politikalarının son bulması ve Netanyahu hükümetinin Filistin halkı başta olmak üzere sivillere karşı işlediği suçlardan dolayı hukuk önünde hesap vermesi için kararlılıkla çalışmaya devam edecektir” ifadeleri kullanıldı.

AŞIRILIKÇI BEN-GVİR ABD’DE ŞİKÂYET EDİLDİ

Belçika merkezli sivil toplum kuruluşu (STK) Hind Rajab Vakfı, İsrail’in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir’i savaş suçları işlediği gerekçesiyle ABD Adalet Bakanlığı’na şikayet etti. Vakıftan yapılan açıklamada, 7-8 Temmuz’da New York’u ziyaret etmesi beklenen Ben-Gvir, aralarında ABD vatandaşlarının da bulunduğu Filistinlilere yönelik savaş suçu işlemekle suçlandı. Açıklamada, ABD Adalet Bakanlığının İsrailli bakan hakkında soruşturma açması talebinin yer aldığı şikayetin ilgili makamlara iletildiği aktarılarak, Ben-Gvir’in İsrail polisi, İsrail Cezaevi Servisi (IPS) ve Ulusal Güvenlik Bakanlığına bağlı “İsrail Ateşli Silah Ruhsatlandırma Dairesinin” politikalarını belirlediği, göreve geldiği 2022’den beri yetkilerini kullanarak işgal altındaki Filistin topraklarının genelinde, özellikle IPS bünyesinde “sistematik işkence, cinayet, istismar ve zorla yerinden edilme” politikası uygulattığı kaydedildi. Ben-Gvir’in göreve başladığı andan itibaren İsrail’de tutuklu Filistinlilerin cezaevlerindeki koşullarını kötüleştirmeyi kendisine “amaç” edindiği belirtilen açıklamada, bu niyetin somut politikaya dönüştüğü ve İsrail kamuoyundan övgüler aldığı hatırlatıldı. Açıklamada, çok sayıda Filistinli ve uluslararası STK’nin, IPS’nin Ben-Gvir döneminde “işkence kampları ağına” dönüştüğünü bildirdiği vurgulandı.

İsrail kabinesinde onaylanan kararın bir sonraki aşamada İsrail Meclisi Knesset’te oylanması bekleniyor.