Liderlerin NATO ajandası... Kim hangi dosyayla geliyor

TRUMP: DAHA FAZLA YÜK PAYLAŞIMI

Washington’un Ankara’daki temel beklentisi, Avrupa’nın savunma yükünü daha fazla üstlenmesi olarak öne çıkıyor. ABD yönetimi, ittifak içinde Avrupa ülkelerinin savunma harcamalarını artırarak GSYH’nin yüzde 5 hedefine yaklaşması, hatta bu eşiği aşması gerektiğini savunuyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın Ankara’daki NATO Liderler Zirvesi’nde de benzer bir çizgide mesajlar vereceği tahmin ediliyor. Avrupa’nın “daha fazla ödeme yapması” gerektiğini vurgulaması beklenen Trump’ın, ABD’nin ittifak içinde orantısız şekilde yüksek askeri ve finansal yük taşıdığı eleştirilerini tekrarlaması öngörülüyor.

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’nin Ankara’daki NATO Liderler Zirvesi ajandasında; ittifak içi birlik, Akdeniz güvenliği ve Avrupa’nın savunma kapasitesinin güçlendirilmesi başlıkları öne çıkıyor. Meloni’nin en güçlü mesajlarından birinin NATO’nun geleceğinde ABD ile Avrupa arasındaki bağın korunması ve zayıflatılmaması yönünde olması öngörülüyor.

MACRON: AB’NİN STRATEJİK ÖZERKLİĞİ

Fransa, NATO’ya bağlılığını sürdürmekle birlikte Avrupa Birliği merkezli savunma ve güvenlik kapasitesinin güçlendirilmesini stratejik öncelik olarak görüyor. Bu çerçevede Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un Ankara’daki NATO Liderler Zirvesi’nde temel mesajının Avrupa’nın savunma ve güvenlik alanında ABD’ye bağımlılığını azaltması ve kendi stratejik kapasitesini artırması olması bekleniyor. Ukrayna savaşı bağlamında ise güvenlik garantileri, uzun vadeli caydırıcılık ve savaş sonrası güvenlik düzeninin nasıl şekilleneceği konuları da Macron’un gündeminde yer alıyor.

Berlin, Ukrayna savaşı sonrası en büyük dönüşüm yaşayan başkentlerden biri olarak öne çıkıyor. Savunma harcamalarının artırılması artık yalnızca siyasi bir tercih değil, Avrupa güvenliği açısından zorunluluk olarak görülüyor. Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in Ankara’daki NATO Liderler Zirvesi ajandasında Avrupa’nın ittifak içindeki rolünün güçlendirilmesi, NATO’nun Avrupa ayağının tahkim edilmesi ve Rusya’ya karşı caydırıcılığın artırılması başlıkları öne çıkıyor. ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığını yeniden gözden geçirmesi ve Almanya’daki birliklerin geleceğine ilişkin tartışmalar, Berlin’in “stratejik özerklik” arayışını hızlandıran unsurlar arasında yer alıyor. Bu gelişmeler, Almanya’nın kendi savunma kapasitesini güçlendirme ve olası güvenlik boşluklarına karşı daha fazla sorumluluk üstlenme yönündeki yaklaşımını da pekiştiriyor.

İspanya Başbakanı Pedro Sánchez’in Ankara’daki NATO Liderler Zirvesi ajandasında, ittifak içi dayanışmanın korunması, savunma yük paylaşımının dengeli yürütülmesi ve Avrupa’nın sosyal harcamalarıyla savunma bütçeleri arasında denge kurulması başlıkları öne çıkıyor. Sánchez’in Ankara’daki en temel mesajlarından biri, NATO içinde savunma harcamalarının artırılması yönündeki baskının “sosyal devlet kapasitesini zayıflatmayacak şekilde” yönetilmesi gerektiği olacak. İspanya, GSYH oranı tartışmalarında daha esnek bir yaklaşım savunarak, güvenlik harcamalarının ülkelerin ekonomik ve sosyal yapılarıyla uyumlu ilerlemesi gerektiğini vurguluyor.

Londra, Ukrayna’ya desteğin kesintisiz sürmesini ve NATO’nun doğu kanadının güçlendirilmesini istiyor. Geçici İngiltere Başbakanı Keir Starmer, ABD ile Avrupa arasında köprü rolünü sürdürme arayışında. Starmer’in Ankara zirvesinde Ukrayna’ya uzun vadeli askeri destek, Baltık güvenliği ve NATO içinde koordinasyon başlıklarını öne çıkarması bekleniyor.

TÜRKİYE: GÜNEY KANADININ GÜÇLENDİRİLMESİ

Ev sahibi Türkiye, ittifakın birlik ve beraberlik mesajının güçlendirilmesi ile müttefikler arasında daha adil bir “külfet paylaşımı” mekanizmasının oluşturulmasını öncelikli gündem başlıkları arasında görüyor. Zirvede ayrıca Ukrayna’daki savaşın seyri ve olası barış süreci ile NATO’nun güney kanadından kaynaklanan güvenlik riskleri kapsamlı şekilde ele alınacak. Türkiye, Ortadoğu ve Afrika’daki gelişmelerin ittifak gündeminde daha güçlü biçimde yer bulmasını savunurken, NATO’nun 360 derecelik güvenlik yaklaşımının pekiştirilmesini hedefliyor.

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın görüşmelerinde savunma sanayisi işbirliklerinin geliştirilmesi, ittifak içinde karar alma süreçlerinde daha etkin bir rol üstlenilmesi ve müttefikler arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesi başlıklarının öne çıkması bekleniyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ayrıca Rusya-Ukrayna savaşı, Ortadoğu’daki gerilimler ve enerji güvenliği gibi başlıklarda diplomatik kanalların açık tutulmasının önemini vurgulaması öngörülüyor.