Avrupa kavruluyor: Aşırı sıcaklık bağlantılı ölümler 1.300'ü aştı

Kaynak, RICCARDO ANTIMIANI/EPA/Shutterstock

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Almanya, Belçika ve Hollanda'da sıcaklıklar haziran ayı rekorlarını kırarken, Avrupa'daki sıcak hava dalgası nedeniyle İspanya ve Fransa'da can kaybı artmaya devam etti.

Dünya sağlık Örgütü (WHO), yaz başında yaşanan sıcak hava dalgasının yüzlerce ek ölüme sebep olmuş olabileceğini açıkladı.

WHO Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, 21 Haziran'dan bu yana Avrupa'da "yüksek sıcaklık bağlantılı 1.300'den fazla ek ölüm" kaydedildiğini belirtti.

Avrupa'daki iş yerleri, evler ve okulların bu gibi yüksek sıcaklıklara uygun inşa edilmediğini vurgulayan Ghebreyesus, "Sıcaklık stresi genellikle 'sessiz katil' olarak adlandırılır" dedi.

Aşırı sıcaklıkların iklim değişikliği bağlantılı olduğunu söyleyen Ghebreyesus, "Avrupa dünyada en hızlı ısınan kıta, küresel ortalamanın iki katı hızda ısınıyor" dedi.

Pazar günü de kıta genelinde rekor sıcaklıklar kaydedilirken, sıcak hava dalgası doğuya doğru ilerliyor.

Almanya'da kayıtlar başladığından beri ölçülen en yüksek sıcaklıklar son üç günde ölçüldü.

Hava sıcaklığı cumadan bu yana üst üste üç gün rekor kırdı. Ülkenin doğusunda, Polonya sınırına yakın Coschen'de bir tren istasyonunda pazar günü termometreler 41.7 dereceyi gördü.

Çekya ve Polonya'da da sıcaklık rekor seviyelere çıktı.

Fransa da bu hafta üst üste üç gün boyunca tarihinin en sıcak günlerini yaşadı.

Fransa'da sıcak hava dalgası zirvesini geride bıraksa da Sağlık Bakanı Stéphanie Rist, özellikle "evlerde meydana gelen ölümlerin artmasından" endişe duyduklarını söyledi.

Fransa Sağlık Bakanlığı, 28 Haziran'da yaptığı açılamada, çarşamba gününden bu yana ülkede beklenenden 1.000 daha fazla ölüm kaydedildiğini belirtti.

Ülkedeki ek ölümlerin çoğunun 65 yaş ve üstü kişilerde görüldüğü, evde ölümlerde de %40'lık bir artış kaydedildiği aktarıldı.

Sağlık riskleri nedeniyle bazı ülkelerde konserler ve diğer kamusal etkinlikler de iptal edildi.

Dünya Meteoroloji Örgütü sözcüsü Clare Nullis, sıcakların sağlık, ekosistemler, tarım ve çalışma hayatı üzerinde "büyük etkileri" olacağı uyarısında bulunarak, "Ne yazık ki buna alışmamız gerekiyor" dedi.

AFP haber ajansının hesaplamalarına göre Avrupa genelinde en az 150 milyon kişi cuma günü 35°C'nin üzerindeki sıcaklıklara maruz kaldı.

Belçika'da, Hollanda sınırına yakın Kleine Brogel'de termometreler 40°C'yi gösterdi. Hollanda'nın güneyindeki Limburg eyaletinde 39,4°C kaydedildi. Birleşik Krallık'ta da sıcaklıklar 37°C'yi geçti.

Balkan ülkelerinde de aşırı sıcaklar etkili olurken, Sırbistan'da hafta sonu sıcaklıklar 39°C'ye kadar çıktı.

İsviçre'de ise Aare Nehri'ndeki su sıcaklığının 25°C'ye ulaşması nedeniyle, reaktörlerin yeterince soğutulamaması riskine karşı Beznau nükleer santralinin iki reaktörü cuma günü şebekeden çıkarıldı.

Sağlık endişeleri nedeniyle, Paris belediyesinin, hastane sisteminin "dolup taştığını" ve kaynakların "en kırılgan durumdaki kişilere yardım etmeye" odaklanması gerektiğini belirtmesinin ardından hafta sonu için planlanan iki büyük etkinlik iptal edildi.

Cumartesi günü yapılması planlanan Paris Onur Yürüyüşü'nün organizatörleri, yürüyüşü eylül ayına ertelemeyi değerlendirdiklerini açıkladı.

Longchamp hipodromunda düzenlenen Solidays müzik festivalinin ise cuma günü başlayıp pazar gününe kadar sürmesi planlanıyordu; geçen yıl etkinlik 250 binden fazla ziyaretçi çekmişti.

Buna karşın iptal edilme riski bulunan üçüncü bir etkinlik, Charléty Stadyumu'nda düzenlenecek Diamond League atletizm yarışı, organizatörlerin başlangıç saatini öğleden sonraya erteleyen "uyarlanmış bir program" üzerinde anlaşmaya varmasının ardından pazar günü gerçekleştirilecek.

Hollanda'daki Defqon.1 müzik festivali için binlerce kişi perşembe gecesi alana gelmişti. Ancak yetkililerin aşırı sıcaklar nedeniyle benzeri görülmemiş bir "kırmızı kod" uyarısı yayınlamasının ardından organizatörler etkinliği iptal etmek zorunda kaldı.

Festival katılımcıları bu karara öfkeyle tepki gösterdi ve çıkan gerginlik nedeniyle polise müdahale çağrısı yapıldı.

Almanya'da da cumartesi günü yapılması planlanan Hamburg Yarı Maratonu da dahil olmak üzere çok sayıda etkinlik iptal edildi.

Fransa Sağlık Bakanı, aşırı hava koşullarının ek can kayıplarına yol açacağı uyarısında bulundu ve sağlık sisteminde yaşanan "çoklu baskılar" nedeniyle Paris bölgesindeki tüm hastaneler için acil durum planı devreye alındı.

Marsilya'da ise ısınan bir araçta mahsur kalan 18 aylık bir çocuk hayatını kaybetti; bu olay, Fransa'da sadece son birkaç gün içinde yaşanan benzer vakaların sonuncusu oldu.

Çarşamba günü Paris'te üç yaşındaki bir çocuk bir araçta mahsur kalmış; pazartesi günü de güneydeki Carpentras kasabasında iki küçük çocuk bir araçta yaşamını yitirmişti.

Fransa'da sıcak hava dalgasının başlamasından bu yana boğulma kaynaklı ölümlerin sayısı 55'e yükseldi.

İspanya'da sıcaklığa bağlı ölümleri takip eden MoMo izleme sistemi, pazar ile perşembe arasında sıcakla bağlantılı olabilecek 327 ölüm kaydetti; vakaların büyük kısmı son iki günde gerçekleşti.

İspanya'da yüksek sıcaklıklar düşmeye başlasa da Barselona'nın kuzeydoğusunda çıkan bir orman yangını, cuma sabahı 16 bin kişinin evlerinde mahsur kalmasına neden oldu. Yangının kundaklama şüphesiyle bir kişi gözaltına alındı.

Kaynak, Annice Lyn/Getty Images

İtalya'da, Floransa'daki Uffizi Müzesi bilet satışlarını 28 Haziran'a kadar durdurdu.

İtalyanlar haftanın başından beri yüksek sıcaklıklarla mücadele ediyor; ancak sıcaklığın zirve yapması beklenen gün Pazartesi ve ülkenin kuzeyindeki çeşitli bölgelerde sıcaklıkların 40 dereceyi bulacağı tahmin ediliyor.

Söz konusu bölgelerde gece sıcaklıkları 29 derecenin altına düşmeyebilir.

İsviçre'deki bir buzul araştırma ekibi de sıcak hava dalgasının dağlarda da etkisini gösterdiği uyarısında bulundu.

Zürih'teki ekip, buzullarda kış boyunca biriken rezervlerin neredeyse tamamen tükenmek üzere olduğunu ve bunun muhtemelen pazartesi günü gerçekleşeceğini belirtti. Bu noktadan sonra buzulların erimeye başlayacağı ifade ediliyor.

Normalde bu durum ağustos ayında yaşanırken, İsviçreli araştırmacılar mevcut erime sürecinin, buzulların kütlesinin yaklaşık %6'sının kaybedildiği ve kayıtlardaki en kötü yıl olan 2022'ye neredeyse eşdeğer düzeyde olduğunu söylüyor.

Küresel çevre örgütü Greenpeace, Londra'da termal kameralarla 24 Haziran'da yaptığı ölçümlerde kaldırımlar, tren peronları, şantiye alanları ve çocuk oyun alanlarında sıcaklıkların 50–60 derece aralığına ulaştığını açıkladı.

Greenpeace'in Birleşik Krallık İklim temsilcisi Mel Evans, Londra'nın "kavurucu bir kazana "döndüğünü söyledi. Sıcak dalgasını "fosil yakıt devleri ve gezegeni ısıtan emisyonlarının tetiklediği bir halk sağlığı krizi" olarak tanımlayan Evans, yetkililere nüfusun en kırılgan kesimlerini de koruyacak kapsamlı bir aşırı sıcak planı sunmaları çağrısında bulundu.

Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan önce çeviriyi bir BBC gazetecisi kontrol etti. Yapay zekayı nasıl kullandığımız hakkında daha fazla bilgi burada.